ชาวฝรั่งเศสฉลองคริสต์มาสอย่างไร? เรอวียง บูช ซองตง และขนมหวาน 13 อย่าง

คริสต์มาสในฝรั่งเศสเริ่มเมื่อไร?

ปฏิทินคริสต์มาสของฝรั่งเศสยาวกว่าหนึ่งเดือน เริ่มต้นทางภาคตะวันออกด้วย วันนักบุญนิโคลัส ในวันที่ 6 ธันวาคม ซึ่งเป็นเทศกาลที่คึกคักในลอแรน อาลซัส และภาคเหนือมากกว่าส่วนอื่นของประเทศ และสิ้นสุดในต้นเดือนมกราคมด้วยวันสมโภชพระคริสต์แสดงองค์และขนมกาแล็ต เดอ รัว ซึ่งเป็นพายแป้งพัฟสอดไส้ครีมอัลมอนด์ที่มีเม็ดถั่วซ่อนอยู่ข้างใน ใครพบเม็ดถั่วนั้นจะได้สวมมงกุฎเป็นพระราชาหรือพระราชินี

1. 4 ธ.ค.วันนักบุญบาร์บารา: ในพรอว็องส์ ผู้คนหว่านข้าวสาลีลงในจานใบเล็กสามใบ ซึ่งต้องงอกให้ทันวันคริสต์มาส
2. 6 ธ.ค.วันนักบุญนิโคลัสในลอแรน อาลซัส และภาคเหนือ มีขบวนพาเหรดที่น็องซีและแซ็ง-นีกอลา-เดอ-ปอร์
3. ปลาย พ.ย. ถึงปลาย ธ.ค.ตลาดคริสต์มาส รวมถึงคริสต์คินเดิลสเมริกแห่งสตราสบูร์ก ซึ่งถือกำเนิดในปี 1570
4. 24 ธ.ค.มื้อเรอวียง พิธีมิสซาเที่ยงคืน และในพรอว็องส์มีมื้อ “กรอ ซูเป” ตามด้วยขนมหวานสิบสามอย่าง
5. 25 ธ.ค.ของขวัญจากซานตาคลอสใต้ต้นคริสต์มาส แล้วตามด้วยมื้อกลางวันวันคริสต์มาส
6. ต้น ม.ค.วันสมโภชพระคริสต์แสดงองค์และขนมกาแล็ต เดอ รัว ในวันที่ 6 มกราคม หรือวันอาทิตย์แรกของเดือนมกราคม

ปฏิทินนี้อธิบายว่าทำไมเด็กฝรั่งเศสสองคนจึงอาจไม่ได้มีคริสต์มาสแบบเดียวกัน เด็กจากลอแรนอาจได้รับขนมสองครั้งในสามสัปดาห์ ครั้งหนึ่งจากนักบุญนิโคลัส อีกครั้งจากซานตาคลอส ส่วนเด็กจากพรอว็องส์จะเห็นโต๊ะอาหารของคืนวันที่ 24 ถูกจัดทิ้งไว้ถึงสามวัน เรื่องราวของนักบุญนิโคลัสในลอแรนมีบทความแยกของตัวเอง: นักบุญนิโคลัสคือใคร

ใครนำของขวัญมาให้ในฝรั่งเศส: ซานตาคลอสหรือนักบุญนิโคลัส?

ในพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศ ผู้ที่มาเยือนคือ แปร์ โนเอล หรือซานตาคลอส ในคืนวันที่ 24 ต่อเช้าวันที่ 25 ธันวาคม ในอดีตเด็ก ๆ จะวางรองเท้าไว้หน้าเตาผิงเพื่อให้เขาใส่ของขวัญลงไป และนิตยสาร FrenchEntrée ระบุว่าผู้คนยังแขวนของเล่นชิ้นเล็ก ลูกกวาด และผลไม้ไว้บนต้นคริสต์มาสด้วย ทุกวันนี้ ห่อของขวัญส่วนใหญ่จะรออยู่ใต้ต้นคริสต์มาสในเช้าวันที่ 25

แปร์ โนเอลผู้มีเคราขาวและเสื้อคลุมสีแดงคนนี้แพร่หลายในฝรั่งเศสเป็นหลักหลังสงครามโลกครั้งที่สอง เขาไม่ได้รับการต้อนรับอย่างอบอุ่นไปทุกที่ วันที่ 23 ธันวาคม 1951 นักบวชกลุ่มหนึ่งในเมืองดีฌงได้เผาหุ่นของเขาหน้ามหาวิหารแซ็ง-เบนิญ วันรุ่งขึ้น ท่านคาโนนิกุสคีร์ นายกเทศมนตรีของเมือง ได้ให้เขากลับมาปรากฏตัวบนหลังคาศาลาว่าการเมือง เรื่องทั้งหมดเล่าไว้ใน เรื่องจริงของซานตาคลอส

ทางภาคตะวันออก นักบุญนิโคลัส ไม่เคยหลีกทางให้ใคร ท่านมาเยือนในคืนวันที่ 5 ต่อวันที่ 6 ธันวาคม ในชุดบิชอป สวมหมวกไมเตอร์และถือไม้เท้า ตามมาด้วย แปร์ ฟูเอตาร์ ผู้ขู่เด็กที่ไม่เชื่อฟัง ตามธรรมเนียม ท่านจะนำส้มหนึ่งลูกและขนมปังขิงรูปตัวท่านมาให้ และเด็ก ๆ จะวางเหล้ามิราแบลแก้วเล็ก ๆ ไว้ให้ท่าน พร้อมน้ำตาลและแครอทสำหรับลาของท่าน ผู้ติดตามของท่านแตกต่างกันไปตามภูมิภาค เราได้จัดเก็บไว้ใน ใครนำของขวัญมาให้ทั่วโลก

มีที่อยู่หนึ่งที่เชื่อมเด็ก ๆ ทั้งหมดนี้ไว้ด้วยกัน ตั้งแต่ปี 1962 ไปรษณีย์ฝรั่งเศส La Poste ตอบจดหมายที่ส่งถึงซานตาคลอส สำนักเลขานุการของซานตาคลอสตั้งอยู่ที่เมืองลีบูร์น จังหวัดฌีรงด์ และเพียงเขียนคำว่า “Père Noël” ไว้บนซองก็พอ หากต้องการส่งจดหมายของคุณมาที่หมู่บ้าน ไปที่ หน้าจดหมายของเรา

มื้อเรอวียงคืนคริสต์มาสคืออะไร?

คำนี้มาจากคำกริยา *réveiller* ซึ่งแปลว่าปลุกหรือตื่น พจนานุกรม Trésor de la langue française informatisé ให้ความหมายว่าเป็นมื้ออาหารฉลองที่รับประทานในคืนคริสต์มาส และตั้งแต่ปลายศตวรรษที่ 19 ก็รวมถึงคืนวันขึ้นปีใหม่ด้วย ความหมายในฐานะมื้ออาหารยามค่ำคืนปรากฏหลักฐานตั้งแต่ปี 1531 ในงานเขียนของชาร์ล เดอ บูร์ดีเญ ว่าเป็น “มื้อเล็ก ๆ ที่กินกันตอนกลางคืนร่วมกับผู้อื่น”

แต่เดิม ผู้คนจะอยู่รอ พิธีมิสซาเที่ยงคืน แล้วจึงกินอาหารเมื่อกลับถึงบ้านกลางดึก หลายครอบครัวได้สลับลำดับนี้ และกินมื้อค่ำในคืนวันที่ 24 ก่อนไปร่วมพิธี หรือไม่ไปร่วมพิธีเลย หลักการยังคงเหมือนเดิม คือมื้ออาหารยาว ประณีตกว่ามื้ออื่น ๆ ตลอดปี และกินร่วมกันก่อนที่ของขวัญจะมาถึง

เมนูแตกต่างกันไปตามภูมิภาค FrenchEntrée กล่าวถึงไก่งวง ไก่ตอน ห่าน ไก่ และ บูแด็ง บล็อง (ไส้กรอกขาว) เป็นอาหารจานหลัก มี หอยนางรม เป็นอาหารเรียกน้ำย่อย และ เค้กบูช เป็นของหวาน

ทำไมจึงกินเค้กบูชในวันคริสต์มาส?

ก่อนจะเป็นเค้ก บูชเคยเป็นท่อนฟืนจริง ๆ ตามข้อมูลของเทศบาลกรุงปารีส ธรรมเนียมนี้อาจมาจากพิธีกรรมช่วงปลายเหมายันในยุโรปตอนเหนือ ซึ่งผู้คนจะเผาไม้ท่อนใหญ่ ในพรอว็องส์ สำนักงานการท่องเที่ยวมาร์แซย์บรรยายถึงพิธี กาโช ฟีโอ ว่า ผู้อาวุโสที่สุดในครอบครัว ซึ่งมักเป็นคุณปู่หรือคุณตา จะจุดไฟท่อนไม้มะกอกหรือไม้จากต้นผลไม้ อวยพรกองไฟ และราดด้วยไวน์ต้ม พร้อมกล่าวถ้อยคำเป็นภาษาพรอว็องซาล

ส่วนตัวเค้กนั้นเป็นของปารีส เว็บไซต์ของเทศบาลกรุงปารีสระบุว่า ปิแยร์ ลากัม คนทำขนมซึ่งเคยเป็นช่างทำไอศกรีมให้เจ้าชายชาร์ลที่ 3 แห่งโมนาโก ได้ตีพิมพ์สูตรนี้ในหนังสือปี 1890 เขากล่าวว่าได้แรงบันดาลใจจาก อ็องตวน ชาราโบ คนทำขนมของร้านกีแย ถนนบูซี ในเขตที่ 6 ส่วนวันที่แน่นอนของเค้กบูชชิ้นแรกยังไม่มีใครทราบ

ตามแหล่งข้อมูลเดียวกัน คนทำขนมชาวปารีสคือผู้ที่ทำให้เค้กบูชแพร่หลายไปทั่วประเทศหลังปี 1945 เค้กนี้ยังคงหน้าตาเหมือนไม้ คือเป็นเค้กม้วน ปาดครีมเป็นริ้วเลียนแบบเปลือกไม้ และบางครั้งก็มีเห็ดที่ทำจากเมอแรงก์ หากอยากทำขนมกับครอบครัวช่วงเทศกาล คุณนายคลอสแบ่งปันสูตรของเธอไว้ใน สูตรอาหารของเรา

ขนมหวาน 13 อย่างของคริสต์มาสในพรอว็องส์มีอะไรบ้าง?

ในพรอว็องส์ ค่ำคืนวันที่ 24 ธันวาคมเรียกว่า กรอ ซูเป (มื้อค่ำใหญ่) ตามเว็บไซต์ทางการ France.fr มื้อนี้เป็นมื้ออาหารงดเนื้อสัตว์ แต่อุดมสมบูรณ์ ประกอบด้วยอาหารเจ็ดจาน เพื่อระลึกถึงบาดแผลของพระคริสต์ ในจำนวนนั้นมีปลาค็อดในซอสราอีโต ซึ่งเป็นซอสมะเขือเทศแบบพรอว็องซาล มื้อนี้ปิดท้ายด้วย ขนมหวานสิบสามอย่าง ซึ่งสำนักงานการท่องเที่ยวมาร์แซย์เชื่อมโยงกับอาหารค่ำมื้อสุดท้าย คือขนมหวานสิบสองอย่างแทนอัครสาวกสิบสองคน และอีกหนึ่งอย่างแทนพระคริสต์

การจัดโต๊ะสำคัญพอ ๆ กับเมนู ผู้คนปูโต๊ะด้วย ผ้าปูโต๊ะสามผืน วาง เทียนสามเล่ม และวาง จานข้าวสาลีสามใบ ที่หว่านไว้ในวันนักบุญบาร์บารา วันที่ 4 ธันวาคม ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของพระตรีเอกภาพ ขนมหวานจะวางอยู่บนโต๊ะเป็นเวลาสามวัน และแขกแต่ละคนควรได้ชิมทุกอย่าง ทั้งหมดนี้กินคู่กับไวน์ต้ม

• ปงป์ อา ลุยล์ ขนมปังบริยอชแผ่นแบนทำด้วยน้ำมันมะกอก
• นูกาขาว และ นูกาดำ ซึ่งมักถูกนำเสนอว่าเป็นตัวแทนของความดีและความชั่ว
• ขนมสี่ขอทาน ได้แก่ มะเดื่อแห้ง ลูกเกด อัลมอนด์ และเฮเซลนัตหรือวอลนัต แทนคณะนักบวชขอทานทั้งสี่
• อินทผลัม ซึ่งเชื่อกันว่าเมล็ดมีเครื่องหมายของพระคริสต์
• เมลอนเขียว ที่เก็บรักษาไว้บนฟาง และ องุ่นขาว ที่เก็บไว้ในห้องใต้ดิน
• แล้วแต่เมือง: กาลิซงแห่งแอ็กซ์ ผลไม้เชื่อม โอเรยแย็ต ส้มแมนดาริน เยลลี่ควินซ์ และแยมแตงโม

รายการที่แน่นอนเปลี่ยนไปในแต่ละเมืองและแต่ละครอบครัว และนั่นคือความตั้งใจ ประวัติของมันใหม่กว่าที่หลายคนคิด สำนักงานการท่องเที่ยวมาร์แซย์ระบุว่าตัวเลขสิบสามมีขึ้นในปี 1925

ตุ๊กตาซองตงแห่งพรอว็องส์คืออะไร?

ฉากพระกุมารในรางหญ้ายังคงเป็นหัวใจของคริสต์มาสแบบฝรั่งเศส โดยเฉพาะทางภาคใต้ ตุ๊กตาดินเหนียวตัวเล็ก ๆ ในฉากนี้เรียกว่า ซองตง ตามข้อมูลของสำนักงานการท่องเที่ยวมาร์แซย์ ซองตงแห่งพรอว็องส์ที่ทำจากดินเหนียวไม่ผ่านการเผาถือกำเนิดที่มาร์แซย์ในปลายศตวรรษที่ 18 และสร้างสรรค์โดย ฌ็อง-หลุยส์ ลาญแนล (1764-1822)

เวทีจัดแสดงที่ใหญ่ที่สุดของมันคือ งานแฟร์ซองตง แห่งมาร์แซย์ ซึ่งเก่าแก่ที่สุดในพรอว็องส์ และตามที่สำนักงานการท่องเที่ยวระบุ ถือกำเนิด “หลังการปฏิวัติไม่นาน” งานนี้จัดขึ้นทุกปีตั้งแต่สุดสัปดาห์ที่สามของเดือนพฤศจิกายนจนถึงต้นเดือนมกราคม ที่ท่าเรือเก่า และเปิดงานด้วยพิธีมิสซาภาษาพรอว็องซาล

ฉากพระกุมารแบบพรอว็องส์ไม่ได้มีเพียงพระคริสต์ พระนางมารีย์ นักบุญโยเซฟ วัว ลา และสามโหราจารย์ แต่จำลองทั้งหมู่บ้าน ได้แก่ นายกเทศมนตรี คนทำขนมปัง บาทหลวง คนตีกลอง คู่สามีภรรยาชาวโบฮีเมียน ชายตาบอดกับลูกชาย ตัวที่มีชื่อเสียงที่สุดคือ เลอ ราวี ผู้ชูแขนทั้งสองขึ้นฟ้า ตื่นตะลึงกับการประสูติแม้ไม่มีอะไรจะถวาย เขาเป็นที่มาของสำนวนฝรั่งเศส “le ravi de la crèche” (ผู้ตื่นตะลึงแห่งรางหญ้า)

อาชีพนี้ยังคงมีชีวิตชีวา มีโรงงานช่างปั้นซองตงราว 120 แห่งตั้งอยู่ระหว่างมาร์แซย์ โอบาญ และแอ็กซ็องพรอว็องส์ ที่อาโลช ฌีลแบร์ ออร์ซีนี จัดแสดงฉากพระกุมารแบบเคลื่อนไหวขนาด 100 ตารางเมตร ที่มีซองตงถึง 650 ตัวทุกปี บางโรงงานยังทำตุ๊กตาร่วมสมัย เช่น นักฟุตบอลหรือคนทำพิซซ่า วางเคียงข้างคนเลี้ยงแกะแบบดั้งเดิมด้วย

ต้นคริสต์มาสและตลาดคริสต์มาสในฝรั่งเศสมาจากไหน?

อาลซัสมอบภาพคริสต์มาสสองภาพที่ส่งออกไปไกลที่สุดให้แก่ฝรั่งเศส ภาพแรกคือ ตลาดคริสต์มาส ตลาดของสตราสบูร์กซึ่งเรียกว่า Christkindelsmärik หรือ “ตลาดพระกุมารเยซู” ในภาษาอาลซัส ถือกำเนิดในปี 1570 จึงเป็นหนึ่งในตลาดที่เก่าแก่ที่สุดในยุโรป และเคยเป็นตลาดคริสต์มาสแห่งเดียวในฝรั่งเศสมาเป็นเวลานาน หลังจากย้ายไปมาระหว่างลานหน้ามหาวิหาร จัตุรัสชาโต และจัตุรัสเกลแบร์ ก็มาตั้งอยู่ที่จัตุรัสบรอยล์ในปี 1871

ภาพที่สองคือ ต้นคริสต์มาส ในจดหมายเหตุของเมืองเซเลสตา สมุดบัญชีลงวันที่ 21 ธันวาคม 1521 บันทึกเงิน 4 ชิลลิงที่จ่ายให้ผู้พิทักษ์ป่าเพื่อเฝ้า *meyen* หรือต้นไม้ ในวันนักบุญโทมัส เมืองนี้ถือว่านี่คือการกล่าวถึงต้นคริสต์มาสเป็นลายลักษณ์อักษรที่เก่าแก่ที่สุด และห้องสมุดมนุษยนิยมของเมืองจะนำทะเบียนนี้ออกจัดแสดงทุกฤดูหนาว เคียงข้างหนังสือสองเล่มจากปี 1555 และ 1600 ส่วนสตราสบูร์กให้อีกวันที่หนึ่งที่มักถูกอ้างถึง คือปี 1605 ซึ่งนิตยสาร FrenchEntrée ถือว่าเป็นปีของต้นคริสต์มาสต้นแรกของเมือง

ทุกวันนี้ ต้นคริสต์มาสและฉากพระกุมารอยู่ร่วมกันในห้องนั่งเล่นหลายบ้าน บางครั้งอยู่บนเฟอร์นิเจอร์ชิ้นเดียวกันด้วย ประวัติเต็มของต้นคริสต์มาส ตั้งแต่สมัยโรมันโบราณจนถึงยุควิกตอเรีย อ่านได้ใน คริสต์มาสเริ่มต้นอย่างไร