Đêm Giáng sinh nên để gì cho Ông già Noel? Bữa ăn nhẹ theo từng quốc gia

Đêm Giáng sinh người ta để gì cho Ông già Noel?

Ở Mỹ và Canada, câu trả lời gần như luôn giống nhau: một ly sữa và bánh quy, đặt cạnh cây thông hoặc lò sưởi. Năm 2017, NPR đã hỏi các gia đình và nhà ngoại giao khắp thế giới: ở Mỹ, ly sữa còn có thể đi kèm một chiếc bánh quy sô-cô-la chip, hay thậm chí một chiếc bánh mì kẹp bơ đậu phộng và mứt.

Cử chỉ này mới hơn ta tưởng. Theo Mental Floss, thói quen để sữa và bánh quy của người Mỹ hình thành vào những năm 1930, thời Đại Khủng hoảng. Cha mẹ coi đó là cách dạy con biết ơn và rộng lượng, ngay cả khi thiếu tiền: ta cảm ơn người mang quà đến bằng cách chia sẻ những gì mình có.

Phần còn lại của thế giới có thực đơn riêng, bạn sẽ thấy ở phía dưới. Có một điểm chung: bữa ăn nhẹ được chuẩn bị sau cùng, ngay trước giờ đi ngủ, và đó thường là khoảnh khắc các bé thích nhất. Bánh quy của ngôi làng cũng có trang riêng: công thức Giáng sinh của chúng tôi.

Vì sao người ta để sữa và bánh quy cho Ông già Noel?

Lý do hay được nhắc đến nhất là thời Đại Khủng hoảng, những năm 1930. Mental Floss cho biết lúc đầu, những chiếc tất chứa các món quà chào đón nhỏ dành cho Ông già Noel, rồi sữa và bánh quy đã thay chỗ chúng. Với phần còn lại, các nhà sử học nói rất thận trọng, vì phong tục này để lại ít dấu vết bằng chữ viết.

Có hai giả thuyết. Giả thuyết thứ nhất bắt nguồn từ thần thoại Bắc Âu: trẻ em được cho là đã để thức ăn cho Sleipnir, con ngựa tám chân mà thần Odin cưỡi. Giả thuyết thứ hai đi qua Hà Lan, nơi trẻ em để đồ ăn nhẹ cho Thánh Nicolas và những người bạn đồng hành vào khoảng ngày 6 tháng 12. Cả hai đều chưa được chứng minh. Điểm chung của chúng là một ý tưởng giản dị: cho người đi đêm ăn.

Mental Floss còn nhắc đến một hướng từ nước Đức. Trước khi có cây thông Noel, người Đức trang trí một “cây thiên đường” bằng táo và bánh quy, mà tạp chí này xem là tổ tiên của cây thông ngày nay. Như vậy bánh quy Giáng sinh đã được treo trên cành từ rất lâu trước khi được đặt lên đĩa cạnh lò sưởi.

Trẻ em ở Anh, Ireland và Úc để lại gì?

Ở Anh, Father Christmas được mời một chiếc mince pie, loại bánh nướng nhỏ nhân trái cây khô tẩm gia vị, cùng một chút sherry. Một nhà ngoại giao người Anh, Andrew Overton, đã xác nhận điều này với NPR năm 2017. Mental Floss cũng mô tả truyền thống ấy ở Anh: mince pie cho Father Christmas, kèm sherry. Theo tạp chí này, một số gia đình thích để whisky hoặc brandy hơn.

Ở Ireland, chiếc ly thay đổi: người ta thường để một pint Guinness, kèm mince pie. NPR thêm một chi tiết mà chúng tôi chưa thể kiểm chứng với chính người trong cuộc: Bà Noel được cho là giữ riêng một chút whisky. Ở Úc, nơi Giáng sinh rơi vào giữa mùa hè, nhà sử học ẩm thực Barbara Santich của Đại học Adelaide giải thích với NPR rằng sữa thường nhường chỗ cho bia, một ly sherry hoặc rượu vang, đôi khi kèm một miếng bánh trái cây.

Xa hơn về phía nam, thực đơn thay đổi theo mùa. Ở Nam Phi, nơi Giáng sinh cũng rơi vào mùa hè, Mental Floss mô tả ba thói quen cùng tồn tại: sữa và bánh quy kiểu Mỹ, mince pie và một ly nhỏ kiểu Anh, hoặc một món từ braai, tiệc nướng của người Nam Phi. Ý tưởng vẫn vậy: mời vị khách một chút những gì chính mình ăn tối hôm đó.

• Mỹ và Canada: sữa và bánh quy.
• Anh: mince pie và sherry, đôi khi whisky hoặc brandy.
• Ireland: mince pie và một pint Guinness.
• Úc: bia, sherry hoặc rượu vang, đôi khi bánh trái cây, hoặc bánh quy với nước chanh.
• Chile: pan de pascua, một loại bánh trái cây, và một thức uống pha cà phê gọi là cola de mono.
• Nigeria: fufu và egusi, món hầm từ hạt dưa.

Có nên để cà rốt cho tuần lộc không?

Có, và rất nhiều gia đình nhớ đến điều này. Mental Floss gắn cà rốt với cùng những truyền thống Bắc Âu như sữa và bánh quy: tuần lộc cần lấy lại sức để kéo một cỗ xe trượt tuyết nặng như vậy. Đại sứ Thụy Điển tại Mỹ, bà Karin Olofsdotter, kể với NPR rằng hồi nhỏ, gia đình bà để cho Ông già Noel một chiếc bánh mì kẹp phô mai và bơ, cùng một củ cà rốt cho tuần lộc.

Tuần lộc chỉ xuất hiện trong câu chuyện về Ông già Noel từ năm 1821, với bài thơ “Old Santeclaus with Much Delight”, và có tám con kể từ năm 1823. Tên của chúng, cùng tên của Rudolph, có trong bài tên các con tuần lộc của Ông già Noel. Muốn biết ai cho chúng ăn suốt phần còn lại của năm, hãy xem bài tuần lộc của Ông già Noel từ đâu đến.

Vì sao người ta đặt cà rốt vào giày nhân ngày Thánh Nicolas?

Vì Thánh Nicolas không đi bằng tuần lộc. Ở Lorraine, theo Le Routard, đêm 5 rạng ngày 6 tháng 12, trẻ em để cạnh lò sưởi một ly nhỏ rượu mận mirabelle cho vị thánh, cùng đường và một củ cà rốt cho chú lừa của ngài. Sáng hôm sau, các em tìm thấy kẹo bánh, thường là một quả cam và một chiếc bánh gừng mang hình vị thánh. Thánh Nicolas là thánh bảo trợ của Lorraine từ năm 1477, sau trận Nancy.

Ở Hà Lan, phong tục này gọi là “đặt giày”. Trẻ em đặt một chiếc giày cạnh lò sưởi, hoặc ngày nay cạnh lò sưởi điện hay cửa ra vào, với một củ cà rốt hoặc cỏ khô và một bát nước cho con ngựa của Sinterklaas. Các em hát một bài hát, và hôm sau chiếc giày có kẹo hoặc một món quà nhỏ. Con ngựa tên là Amerigo cho đến năm 2019; nó đã nghỉ hưu và Ozosnel lên thay. Ở Bỉ, con ngựa mang một cái tên như bản tin thời tiết: “Slecht Weer Vandaag”, nghĩa là “hôm nay trời xấu”.

Ở Alsace, theo trang du lịch chính thức của Pháp, Thánh Nicolas ghé thăm mọi trẻ em ngoan để tặng quýt và bánh gừng. Ở Argentina, Mental Floss kể rằng trẻ em để giày cùng cỏ khô và nước cho các con vật của vị khách. Ở đâu cũng vậy, con vật cưỡi được ưu tiên trước người cưỡi: chính nó là kẻ đi quãng đường dài nhất.

Iceland có phiên bản riêng, không có cà rốt: trẻ em đặt một chiếc giày trên bậu cửa sổ, và mười ba vị khách của tháng 12 để lại trong đó táo, cam hoặc những món ngọt khác. Câu chuyện về ống khói và những chiếc giày gỗ trước bếp lửa được kể trong bài vì sao Ông già Noel đi qua ống khói.

Ở Scandinavia người ta để gì?

Ở Đan Mạch và Thụy Điển, món ăn đêm Giáng sinh là cháo gạo nấu sữa, *risengrød* của Đan Mạch hay *risgrynsgröt* của Thụy Điển. Kate Reuterswärd, tùy viên báo chí của Đại sứ quán Thụy Điển tại Washington, giải thích với NPR rằng người ta để một bát trước cửa chính cho *tomte*. Ở Na Uy, theo cùng phóng sự, cháo gạo đi kèm một bình bia.

Bát cháo này không hẳn dành cho Ông già Noel. Nó dành cho *nisse* hay *tomte*, vị tinh linh nhỏ của nông trại trông nom gia súc, và đến thế kỷ XIX đã trở thành người mang quà. Quy tắc có từ lâu: ông thích cháo có một miếng bơ nhỏ ở trên. Một câu chuyện cổ thường được kể lại rằng có một bác nông dân giấu bơ dưới đáy bát; chú nisse tưởng mình bị lấy mất, nổi cơn thịnh nộ, rồi mới phát hiện ra miếng bơ khi ăn hết bát cháo. Câu chuyện của chú có trong bài Ông già Noel có phải là chú lùn không và các tên gọi trong bài tên gọi của Ông già Noel khắp thế giới.

Ở đâu người ta để thư thay vì đồ ăn?

Ở nhiều nước, người ghé thăm không phải là Ông già Noel. Ở Đức, Thụy Sĩ và El Salvador, NPR ghi nhận rằng trẻ em chủ yếu để lại những lá thư đầy điều ước. Ở Đức, Mental Floss cho biết các em viết và trang trí thư gửi Christkind, Chúa Hài Đồng mang quà, và không để lại gì để ăn.

Ở Latvia, món quà phải được giành theo cách khác: phải đọc một bài thơ trước cây thông. Theo NPR, khi đó vị khách có thể dùng một chiếc *piparkūkas*, bánh quy gừng. Ở Ý, cùng nguồn này nhắc đến một quả quýt và cỏ khô cho chú lừa. Những vị khách mùa đông khác, từ Befana đến Christkind, được giới thiệu trong bài những người mang quà khắp thế giới.

Ở đâu cũng vậy, lá thư vẫn là cách chắc chắn nhất để được lắng nghe. Bạn có thể viết thư của mình trên trang thư gửi Ông già Noel, rồi theo dõi hành trình của ông tối 24 trên Santa Tracker, vừa để mắt đến đĩa bánh quy.