Tên các chú tuần lộc của Ông già Noel là gì? Chín cái tên và câu chuyện của chúng

Các chú tuần lộc của Ông già Noel tên là gì?

Đoàn kéo xe chính thức có tám chú tuần lộc, cộng thêm một. Tám chú đến từ bài thơ “A Visit from St. Nicholas”, đăng không ký tên trên tờ Troy Sentinel năm 1823 và sau này được Clement Clarke Moore nhận là của mình. Trong bài thơ, người kể chuyện nghe vị khách huýt sáo, hô to và gọi tên từng chú, hai chú một, trước khi chúng bay vút lên mái nhà.

• Dasher, ở ngôi làng gọi là Lốc Xoáy (Tornade hoặc Fougueux trong các bản dịch tiếng Pháp của bài thơ).
• Dancer, ở ngôi làng gọi là Vũ Công.
• Prancer, ở ngôi làng gọi là Nhảy Nhót.
• Vixen, trong các bản dịch tiếng Pháp là Furie hoặc Rusé; ở ngôi làng, ô chuồng của cô thuộc về Bão Tuyết.
• Comet, ở ngôi làng gọi là Sao Chổi.
• Cupid, ở ngôi làng gọi là Thần Tình Yêu.
• Donder, về sau thành Donner, ở ngôi làng gọi là Sấm Rền (Tonnerre hoặc Élégant trong các bản dịch tiếng Pháp của bài thơ).
• Blitzen, ở ngôi làng gọi là Chớp.
• Rudolph, được thêm vào năm 1939, ở ngôi làng vẫn giữ tên tiếng Anh (Rudolphe trong một số sách tiếng Pháp).

Chú thứ chín không có trong bài thơ. Rudolph, chú tuần lộc mũi đỏ, ra đời năm 1939 trong một cuốn sách nhỏ do Robert L. May viết cho chuỗi cửa hàng bách hóa Montgomery Ward ở Chicago. Toàn bộ câu chuyện của chú, từ văn phòng của May đến bài hát và bộ phim năm 1964, được kể trong bài Các chú tuần lộc của Ông già Noel từ đâu mà có?.

Tên các chú tuần lộc có nghĩa là gì?

Những cái tên năm 1823 không được chọn ngẫu nhiên. Chúng mô tả một dáng chạy, một tính cách hay một hiện tượng trên bầu trời, và thường đi theo cặp. Bài thơ gọi chúng y như người đánh xe gọi ngựa: từng đôi một, theo thứ tự xuất phát.

• Dasher: kẻ lao vút đi, một tay chạy nhanh, từ động từ tiếng Anh to dash, lao tới.
• Dancer: vũ công, chẳng có gì bí ẩn.
• Prancer: kẻ nhảy chồm. To prance dùng để chỉ con ngựa vừa lao lên vừa chồm hai chân sau.
• Vixen: cáo cái. Từ cuối thế kỷ 16, từ này còn chỉ người phụ nữ nóng tính, vì thế có bản dịch tiếng Pháp là “Furie”.
• Comet: sao chổi, một thiên thể băng ngang bầu trời.
• Cupid: thần Cupid, vị thần tình yêu của người La Mã.
• Donder: sấm, trong tiếng Hà Lan.
• Blitzen: tia chớp, theo từ Blitz trong tiếng Đức.

Hai cái tên cuối ghép lại thành một câu cảm thán. “Donder en Blixem” trong tiếng Hà Lan nghĩa là “sấm và chớp”: một âm vang từ quá khứ Hà Lan của New York, thành phố từng mang tên New Amsterdam. Vậy là đoàn kéo xe gồm ba dáng chạy, một cô cáo, một sao chổi, một vị thần có cánh và một cơn giông.

Tuần lộc hay tuần lộc Bắc Mỹ?

Tên gọi của loài vật này cũng thay đổi tùy nơi. Theo Sở Thủy sản và Săn bắn Alaska, reindeer và caribou là cùng một loài. Ở châu Âu, người ta gọi là tuần lộc (reindeer). Ở Alaska và Canada, từ này chỉ dành cho những con đã được thuần hóa một phần, những con được thắng xe và chăn nuôi, còn các đàn hoang dã thì gọi là caribou. Đây cũng là thành viên duy nhất trong họ hươu nai mà cả con đực lẫn con cái đều có gạc. Các chú tuần lộc của Ông già Noel, vốn chịu thắng xe từ năm 1821, quả thật xứng với tên gọi của mình.

Donder, Donner hay Dunder: viết thế nào mới đúng?

Cả ba đều từng tồn tại. Trong bản in ở Troy năm 1823, hai chú tuần lộc cuối tên là Dunder và Blixem, theo tiếng Hà Lan. Khi Moore đưa bài thơ vào tập Poems năm 1844, ông viết Donder và Blitzen, cái tên thứ hai gần với tiếng Đức hơn. Tuyển tập An American Anthology của Edmund Clarence Stedman, bao quát thơ ca Mỹ từ 1787 đến 1900, sau đó cũng giữ đúng hai dạng Donder và Blitzen.

Dạng Donner, phổ biến nhất ngày nay, cũng là tiếng Đức. Theo bài viết trên Wikipedia về các chú tuần lộc của Ông già Noel, “Donner and Blitzen” đã xuất hiện trong những văn bản từ năm 1843 đến 1900, nhưng cách viết này chỉ trở nên phổ biến vào đầu thế kỷ 20, rất lâu sau khi Moore qua đời. Người ta còn gặp cả “Donner and Blixen” vào các năm 1850, 1857 và mãi đến 1899.

Ở ngôi làng, cả ba đều được chấp nhận. Hiện còn bốn bản chép tay bài thơ do chính Moore viết, ba bản nằm trong các bảo tàng, trong đó có thư viện của New-York Historical Society; bản thứ tư, ký năm 1860 tặng một người bạn, đã được bán vào tháng 12 năm 2006 với giá 280.000 đô la. Chi tiết về quá trình thay đổi này, cùng những tuyển tập đã định hình nó, được tập hợp trong bài Lịch sử bài thơ “Đêm trước Giáng sinh”.

Trong tiếng Pháp và các ngôn ngữ khác, các chú tuần lộc tên là gì?

Ở ngôi làng, hồ sơ trên trang tuần lộc ghi Rudolph, Lốc Xoáy, Sao Chổi, Thần Tình Yêu, Vũ Công, Nhảy Nhót, Chớp, Sấm Rền và Bão Tuyết; trang tiếng Pháp gọi các chú là Rudolph, Tornade, Comète, Cupidon, Danseur, Fringant, Éclair, Tonnerre và Blizzard. Riêng bài thơ thì không có bản dịch tiếng Pháp chính thức, và có hai bộ tên đang lưu hành. Bộ phổ biến nhất, có thể thấy chẳng hạn trong bảng đa ngôn ngữ của Wikipedia tiếng Pháp, gồm: Tornade, Danseur, Fringant, Furie, Comète, Cupidon, Tonnerre và Éclair. Rudolph trở thành Rudolphe.

Bộ thứ hai đến từ một bản dịch tiếng Pháp của bài thơ đăng trên trang Lexilogos, không ghi tên dịch giả. Câu thơ về đoàn tuần lộc ở đó trở thành: Fougueux, Danseur, Fringant, Rusé, Comète, Cupidon, Élégant và Éclair. “Chiếc xe trượt tí hon” thành “un tout petit traîneau”, một chiếc xe trượt bé xíu, do “huit rennes minuscules”, tám chú tuần lộc tí hon, kéo.

Hai bộ tên thống nhất ở năm cái tên: Danseur, Fringant, Comète, Cupidon và Éclair. Chúng khác nhau ở ba tên: Dasher là Tornade (cơn lốc) hoặc Fougueux (hăng hái), Vixen là Furie (cơn thịnh nộ) hoặc Rusé (ranh mãnh), Donder là Tonnerre (sấm) hoặc Élégant (thanh lịch). Bộ thứ nhất bám sát nghĩa của các từ tiếng Anh và tiếng Hà Lan, bộ thứ hai đi khá xa với Donder. Hãy chọn bộ mà các con thích: các chú tuần lộc đáp lời cả hai.

Còn ở các ngôn ngữ khác thì sao?

• Trong tiếng Đức, đoàn kéo xe thường giữ tên tiếng Anh, khiến Donner và Blitzen gần như là những từ quen thuộc.
• Trong tiếng Ý: Fulmine, Ballerina, Saltarellino, Freccia, Cometa, Cupido, Tuono và Lampo.
• Trong tiếng Phần Lan: Juoksija, Tanssija, Siro, Leikkisä, Komeetta, Amor, Ukkonen và Salama.
• Ở Phần Lan, Rudolph được gọi là Petteri Punakuono.

Vì sao Rudolph tên là Rudolph, và còn những chú tuần lộc nào khác?

Rudolph suýt nữa đã mang tên khác. Theo Mental Floss, Robert L. May đã loại Rollo vì nghe quá vui vẻ, và Reginald vì nghe quá Anh. Romeo và Rodney cũng có trong danh sách. Ông giữ lại Rudolph, và chọn một chiếc mũi đỏ thay vì đôi mắt to phát sáng: ông nghĩ trẻ con dễ trêu chọc một chiếc mũi hơn. Cuốn sách nhỏ năm 1939 được phát ra 2,4 triệu bản ngay trong năm đầu, và Rudolph lần đầu xuất hiện trên màn ảnh năm 1948, trong một phim hoạt hình của xưởng Fleischer.

Những tác giả khác lại đặt những cái tên khác. Năm 1897, John C. Fleming xuất bản “A Costly Christmas” với Slasher và Crasher bên cạnh Donner và Blitzen. Năm 1902, L. Frank Baum thắng mười chú tuần lộc vào xe trong The Life and Adventures of Santa Claus, do Flossie và Glossie dẫn đầu; danh sách đầy đủ có trong bài Ông già Noel có những phép màu gì?. Trên màn ảnh, phim hoạt hình Prep & Landing (2009) giữ lại Dasher và Dancer nhưng thêm Thrasher, đội trưởng nhóm chuẩn bị đường bay, và không dành chỗ nào cho Rudolph.

Trẻ em cũng tự nghĩ ra những chú tuần lộc. Trong các thư điện tử gửi Ông già Noel được hai nhà tâm lý học Andrew Shtulman và Rachel Yoo nghiên cứu, công bố năm 2015, có một câu hỏi nằm trong số ví dụ về câu hỏi dữ kiện: “Ông có thêm chú tuần lộc mới tên là Olive không?”. Ở ngôi làng, câu trả lời chính thức vẫn thận trọng. Người ta chỉ biết rằng mỗi mùa xuân, chuồng lại đón vài chú tuần lộc con, và tên của chúng được quyết định sau những cuộc bàn bạc rất lâu.

Làm sao nhớ hết tên các chú tuần lộc của Ông già Noel?

Cách đơn giản nhất là đi theo bài thơ: các cái tên đi theo cặp, và mỗi cặp có logic riêng. Hai chú đầu chạy và nhảy múa, hai chú kế tiếp nhảy chồm và ranh mãnh, hai chú sau đó đến từ bầu trời và tình yêu, hai chú cuối cùng làm nên cơn giông. Rudolph đi đầu.

Chính bài thơ cũng gợi ý một mẹo ghi nhớ. Ngay sau khi gọi tám chú tuần lộc, vị khách hô to: “Now dash away! dash away! dash away all!”, một âm vang trực tiếp của cái tên Dasher, chú đầu tiên trong danh sách. Hãy nhớ Dasher trước tiên: chính chú là người khởi động cơn lốc của đêm Giáng sinh. Ở ngôi làng, nơi Bão Tuyết chiếm ô chuồng của Vixen, các cặp được đọc như sau:

• Dasher và Dancer: đôi nhanh nhẹn.
• Prancer và Bão Tuyết: cú bật và cái rét đậm.
• Comet và Cupid: đôi trên trời.
• Donner và Blitzen: cơn giông.
• Rudolph: chiếc đèn lồng.

Một câu hỏi thường đi kèm với những cái tên: các chú tuần lộc này có phải là con cái không? Theo Sở Thủy sản và Săn bắn Alaska, những con đực lớn nhất rụng gạc ngay từ cuối tháng Mười, trong khi con cái mang thai giữ gạc đến mùa xuân. Vì vậy, những chú tuần lộc còn nguyên gạc vào ngày 24 tháng 12 rất có thể là con cái. Chủ đề này được trình bày chi tiết trong bài Các chú tuần lộc của Ông già Noel từ đâu mà có?.

Để gặp các chú gần hơn, mỗi chú tuần lộc đều có hồ sơ riêng trên trang tuần lộc, và chuồng được đánh dấu trên bản đồ ngôi làng. Tối ngày 24, tất cả đều được thắng vào xe: bạn có thể theo dõi các chú trên Santa Tracker.