Ông già Noel có những phép màu gì? Những câu chuyện xưa kể gì, từ năm 1821 đến nay

Ông già Noel có những phép màu gì?

Nếu gom các câu chuyện lại, ta có một danh sách khá rõ ràng. Mỗi phép màu đều có một văn bản gốc, thường có ngày tháng, đôi khi có cả tác giả. Không văn bản nào muốn giải thích mọi thứ: chúng cho thấy Ông già Noel làm, chứ không nói ông làm thế nào. Chính điều đó khiến chúng thú vị đến vậy mỗi lần đọc lại.

• Bay trong đêm trên xe trượt cùng các chú tuần lộc: một chú từ năm 1821, tám chú vào năm 1823.
• Vào và ra qua ống khói chỉ bằng một cái gật đầu, được mô tả năm 1823.
• Đi xuyên qua tường của những ngôi nhà không có ống khói, trong truyện của Baum năm 1902.
• Biết ai đã ngoan, nhờ một cuốn sổ ghi hạnh kiểm mà Thomas Nast vẽ năm 1866.
• Nghe được ước nguyện của trẻ em từ Korvatunturi, ngọn núi hình chiếc tai ở vùng Lapland của Phần Lan.
• Không bao giờ chết, nhờ chiếc áo choàng bất tử trong truyện năm 1902.

Vào danh sách này, cần thêm một tài năng lâu đời hơn, thừa hưởng từ Thánh Nicolas, vị giám mục thành Myra mà Ông già Noel mang tên: xuất hiện đúng nơi người ta cần đến ngài. Chúng tôi sẽ quay lại điều này ở cuối bài, vì có lẽ đó là phép màu quan trọng nhất.

Ông già Noel lên ống khói bằng cách nào?

Câu trả lời nằm gọn trong hai câu thơ. Trong “A Visit from St. Nicholas”, đăng không ghi tên tác giả ngày 23 tháng 12 năm 1823 trên tờ Sentinel ở Troy, bang New York, vị khách trước tiên “nhảy một bước” xuống qua ống khói. Xong việc, ông đặt một ngón tay lên cạnh mũi, gật đầu, rồi bay lên theo ống khói. Không thang, không dây: chỉ một cử chỉ là đủ.

Cũng bài thơ ấy mô tả một vị khách không nói một lời, đi thẳng vào công việc. Ông lấp đầy những chiếc tất, quay phắt người lại, nháy mắt và gật đầu khiến người kể chuyện yên tâm. Ông già Noel năm 1823 nhỏ nhắn, nhanh nhẹn, gần như một chú lùn, điều hẳn giúp ông dễ dàng hơn trong những ống khói hẹp. Clement Clarke Moore nhận bài thơ là của mình mười ba năm sau, một sự ghi nhận mà một số nhà nghiên cứu phản bác, cho rằng tác giả là Henry Livingston.

Thế còn những ngôi nhà không có ống khói? Năm 1902, L. Frank Baum đã đặt câu hỏi đó trong “The Life and Adventures of Santa Claus”. Trong truyện, Claus lúc đầu đi qua ống khói, cho đến ngày lò sưởi kiểu bếp lò thay thế lò sưởi âm tường và ống khói trở nên quá hẹp. Khi ấy, nàng tiên Wisk đề nghị đi xuyên qua tường, và cùng nàng với các bạn đồng hành, Claus không còn gặp khó khăn gì khi vào những ngôi nhà hiện đại. Baum nói thêm rằng cha mẹ có thể làm “người đại diện” và lấp đầy tất thay ông. Toàn bộ câu chuyện về ống khói được kể trong bài vì sao Ông già Noel đi qua ống khói.

Vì sao Ông già Noel có thể bay?

Ông không bay một mình: chính các chú tuần lộc kéo chiếc xe trượt. Văn bản đầu tiên cho thấy chúng ra đời năm 1821. Năm ấy, nhà in William B. Gilley ở New York xuất bản một cuốn sách nhỏ, “The Children's Friend”, trang trí bằng tám bức tranh khắc màu. Bài thơ trong đó, “Old Santeclaus with Much Delight”, đưa một chú tuần lộc duy nhất bay qua những mái nhà và cánh đồng tuyết trong đêm Giáng sinh.

Hai năm sau, bài thơ ở Troy nâng lên thành “một chiếc xe trượt tí hon và tám chú tuần lộc bé xíu”. Năm 1902, Baum nghĩ ra một quy tắc giải thích mọi điều: các chú tuần lộc thuộc về khu rừng Burzee, và những người giữ chúng, tộc Knook, chỉ cho Claus mượn một đêm duy nhất mỗi năm, đêm Giáng sinh, với điều kiện chúng phải về trước bình minh. Ông được chọn nhiều nhất mười chú. Hai chú đầu tiên tên là Glossie và Flossie, và cả đoàn còn có Racer, Pacer, Reckless, Speckless, Fearless, Peerless, Ready và Steady.

Ông già Noel không phải người duy nhất bay trên những mái nhà. Ở Hà Lan, Sinterklaas cưỡi con ngựa trắng bay qua các ngôi nhà trong những tuần trước ngày 5 tháng 12, và thả quà xuống qua ống khói. Các chú tuần lộc từ đâu đến, tên là gì, và vì sao Rudolph có chiếc mũi đỏ: tất cả có trong bài các chú tuần lộc của Ông già Noel từ đâu mà có và tên các chú tuần lộc.

Làm sao ông làm hết mọi việc chỉ trong một đêm?

Ở điểm này, các văn bản xưa khá kín tiếng. Bài thơ năm 1823 chỉ nói rằng vị khách đến, làm việc không nói một lời rồi đi “như sợi lông tơ của bông kế” bị gió cuốn. Bài thơ năm 1821 ấn định ngày: “Each Christmas eve”, mỗi đêm Giáng sinh, chứ không còn là ngày 6 tháng 12, lễ Thánh Nicolas. Ở thế kỷ 19, không ai tìm cách tính xem mỗi giây phải ghé bao nhiêu ngôi nhà.

Truyện của Baum đưa ra hai manh mối. Thứ nhất, Claus không đơn độc: ở cuối sách, ông có bốn phụ tá, Kilter, Peter, Nuter và Wisk, đến từ bốn tộc người phép thuật khác nhau. Kilter, “kẻ lặng lẽ và nhanh nhẹn”, thậm chí còn đi gom thư của trẻ em. Thứ hai, cha mẹ giúp ông. Trong câu chuyện năm 1902, Ông già Noel đã là cả một đội.

Cũng có một lời giải thích thực tế hơn, liên quan đến sự tự quay của Trái Đất: đêm Giáng sinh không đến cùng lúc ở mọi nơi, và nếu đi theo các múi giờ, người du hành có nhiều hơn hẳn hai mươi bốn giờ. Chúng tôi trình bày chi tiết phép tính này trong bài Ông già Noel phát hết quà trong một đêm như thế nào.

Làm sao Ông già Noel biết ai đã ngoan?

Phép màu khiến trẻ em e dè nhất cũng có ngày tháng của nó. Ngày 29 tháng 12 năm 1866, Thomas Nast đăng trên Harper's Weekly một bức tranh hai trang mang tên “Santa Claus and His Works”. Trong các khung tranh, Ông già Noel dõi theo những đứa trẻ ngoan, làm việc trong xưởng và tra cứu một cuốn sổ sách lớn. Khi Nast tập hợp tranh của mình thành sách năm 1890, các chú thích được in lại: “On the look out for good children” (dõi theo những đứa trẻ ngoan) và “Account book, record of behaviour” (sổ sách, ghi chép hạnh kiểm).

Để lắng nghe, Ông già Noel cũng có một địa chỉ được chọn rất khéo. Năm 1927, người dẫn chương trình phát thanh Phần Lan Markus Rautio tuyên bố rằng ông sống trên núi Korvatunturi, ở Lapland. Cái tên này nghĩa là “núi tai”, và người ta kể rằng hình dáng của nó giúp Ông già Noel nghe được ước nguyện của mọi đứa trẻ trên Trái Đất. Những địa chỉ khác của Ông già Noel được tập hợp trong bài Ông già Noel sống ở đâu.

Danh sách, cuốn sổ, cuốn sách đỏ lớn của Sinterklaas và những bài hát nói về chúng có cả một lịch sử riêng, mà chúng tôi kể trong bài làm sao Ông già Noel biết bạn có ngoan không. Để có nhận xét đầu tiên, máy dò trẻ ngoan của chúng tôi cho kết quả chỉ trong vài giây.

Ông già Noel có bất tử không?

Trong truyện của Baum thì có, và người ta còn biết chuyện đó xảy ra thế nào. Claus lớn lên trong khu rừng Burzee, được nữ thần Necile nuôi dưỡng. Ông là người phàm, và ông già đi. Khi Thần Chết đến gần, Ak, Bậc thầy rừng xanh của thế giới, triệu tập hội đồng của tất cả những đấng bất tử. Ai nấy đều bỏ phiếu đồng ý, và Claus nhận được Áo choàng bất tử. Khi ấy, Ak tuyên bố Claus là “vị thánh bảo trợ của trẻ em”.

Năm năm trước đó, một tờ báo ở New York đã đưa ra câu trả lời của riêng mình. Ngày 21 tháng 9 năm 1897, tờ The Sun đăng một bài xã luận không ký tên, trả lời lá thư của Virginia O'Hanlon, tám tuổi, hỏi rằng Ông già Noel có thật không. Tác giả, Francis Pharcellus Church, chỉ được biết đến sau khi ông qua đời năm 1906. Bài viết đã trở thành bài xã luận được in lại nhiều nhất trong lịch sử báo chí.

Cũng bài xã luận ấy hứa rằng, một nghìn năm nữa, ông vẫn sẽ tiếp tục làm vui lòng trẻ em. Còn giám mục Nicolas thì qua đời ở Myra năm 343, theo truyền thống. Cách tính tuổi của Ông già Noel từ mốc này có trong bài Ông già Noel bao nhiêu tuổi.

Phép màu của Ông già Noel đến từ đâu?

Từ rất lâu trước khi có tuần lộc, Thánh Nicolas đã nổi tiếng là luôn đến đúng lúc. St. Nicholas Center, một trung tâm tư liệu của Mỹ dành riêng cho vị thánh, kể lại câu chuyện những người thủy thủ ở Myra. Gặp bão ở vùng biển phía đông Địa Trung Hải, con tàu của họ mắc cạn trên bãi nông. Các thủy thủ cầu nguyện giám mục Nicolas, dù ngài ở rất xa. Ngài hiện ra trên boong tàu, giúp họ gia cố dây buộc cột buồm, và con tàu thoát ra trước khi hình ảnh ấy tan biến.

Khi cập cảng, các thủy thủ đến nhà thờ lớn ở Myra để tạ ơn Chúa và nhận ra vị giám mục họ đã thấy trên tàu. Khi họ hỏi ngài đã nghe thấy họ bằng cách nào, ngài đáp rằng một cuộc đời dành cho người khác giúp ta nhìn thấy và nghe thấy những ai đang gặp nguy hiểm. Nhìn thấy từ xa, nghe được lời kêu cứu, đến kịp lúc: mười lăm thế kỷ trước, đó chính là những tài năng mà trẻ em gán cho Ông già Noel.

Những truyền thuyết khác về vị giám mục, ba cô gái và món của hồi môn ném qua cửa sổ, ba đứa trẻ được cứu khỏi tay gã hàng thịt, được kể trong bài Thánh Nicolas là ai. Còn để hỏi thẳng chính nhân vật chính, vẫn còn lá thư gửi Ông già Noel hoặc một cuộc trò chuyện với ông.