Ông già Noel sống ở đâu? Mọi địa chỉ của ông, từ Bắc Cực đến Lapland

Vì sao người ta nói Ông già Noel sống ở Bắc Cực?

Địa chỉ nổi tiếng nhất của Ông già Noel do một họa sĩ nghĩ ra. Ngày 29 tháng 12 năm 1866, tuần báo *Harper's Weekly* ở New York đăng trên hai trang một bức tranh khắc gỗ của Thomas Nast có tựa “Santa Claus and His Works”. Chia thành nhiều cảnh có khung, bức tranh cho thấy Ông già Noel làm đồ chơi trong những xưởng chật kín, ghi chép cuốn sổ lớn về hạnh kiểm của trẻ em và quan sát các em bằng ống nhòm. Ở đường viền có dòng chữ: “Santa Claussville, N.P.”, N.P. là viết tắt của North Pole, tức Bắc Cực. Đây là lần nhắc đến cổ nhất được biết về một Ông già Noel có nhà ở Bắc Cực.

Nast không chọn nơi này một cách tình cờ. Vào những năm 1840 và 1850, các cuộc thám hiểm Bắc Cực chiếm trang nhất báo chí và khiến công chúng Mỹ say mê. Một vùng đất băng giá, xa xôi, gần như chưa ai thấy, nơi không độc giả nào có thể đến kiểm tra: chỗ lý tưởng để giấu một xưởng đồ chơi và một đàn tuần lộc. Nast bắt đầu vẽ Ông già Noel từ tháng 1 năm 1863, giữa thời Nội chiến Mỹ, để cổ vũ tinh thần phe miền Bắc. Bức chân dung nổi tiếng nhất của ông, “Merry Old Santa Claus”, ra đời ngày 1 tháng 1 năm 1881.

1. 1823Bài thơ “A Visit from St. Nicholas” được đăng trên tờ *Sentinel* ở Troy (New York). Bài thơ chưa nói Ông già Noel sống ở đâu.
2. 1863Thomas Nast vẽ Ông già Noel đầu tiên của mình cho *Harper's Weekly*.
3. 1866“Santa Claus and His Works” đặt xưởng ở “Santa Claussville, N.P.”.
4. 1881“Merry Old Santa Claus” định hình lâu dài hình ảnh Ông già Noel của Nast.

Ông già Noel có sống ở Lapland không?

Với người Phần Lan, câu trả lời là có, và nó có ngày ra đời: năm 1927. Năm ấy, Markus Rautio, người được trẻ em gọi là “Chú Markus”, dẫn chương trình thiếu nhi của đài phát thanh công cộng Phần Lan Yle. Ông thông báo trên sóng rằng Ông già Noel, tiếng Phần Lan là Joulupukki, sống trên Korvatunturi, một ngọn núi ở Lapland nằm trên biên giới giữa Phần Lan và Nga. Chương trình của ông, *Markus-sedän lastentunti* (“Giờ thiếu nhi cùng Chú Markus”), phát sóng từ năm 1926 đến 1956, đủ lâu để nhiều thế hệ trẻ em Phần Lan lớn lên cùng địa chỉ này. Không bản ghi âm hay kịch bản nào thời đó còn sót lại, nhưng ý tưởng đã bén rễ. Rất lâu sau, họa sĩ minh họa Mauri Kunnas đưa nó vào những cuốn truyện tranh Giáng sinh của mình, vẽ xưởng giấu trong lòng núi.

Cái tên không phải được chọn vô cớ. Korvatunturi có nghĩa là “núi tai”, vì hình dáng của nó. Theo truyền thống, hình dáng này giúp Ông già Noel nghe được điều ước của mọi trẻ em trên Trái Đất. Chính Rautio từng giải thích rằng đó là nơi lý tưởng để nghe được mọi điều và biết ai đã ngoan. Ngọn núi cao 486 mét và có ba đỉnh; đỉnh ở giữa bị đường biên giới Nga cắt ngang. Phần thuộc Phần Lan nằm trong vườn quốc gia Urho Kekkonen, thuộc xã Savukoski.

Có thể đến thăm nhà Ông già Noel ở Korvatunturi không?

Không thể tự do. Vì ngọn núi nằm vắt qua biên giới, nó thuộc khu vực biên giới có kiểm soát: phải có giấy phép bằng văn bản của lực lượng biên phòng Phần Lan mới được lên. Một lối mòn xuất phát từ Kemihaara, ở Savukoski. Có lẽ vì thế mà truyền thống Phần Lan cuối cùng đã cho Ông già Noel một địa chỉ thứ hai, dễ đến hơn nhiều, ở Rovaniemi.

Làng Ông già Noel ở Phần Lan nằm ở đâu?

Rovaniemi là thủ phủ của vùng Lapland thuộc Phần Lan, cách vòng Bắc Cực vài cây số. Cuối Chiến tranh thế giới thứ hai, thành phố gần như bị quân Đức rút lui phá hủy hoàn toàn. Việc tái thiết trùng với một chuyến thăm làm thay đổi mọi thứ: năm 1950, bà Eleanor Roosevelt người Mỹ đến tận vòng Bắc Cực. Câu chuyện về chuyến thăm của bà đi khắp thế giới.

Làng Ông già Noel mở cửa năm 1984, theo đài phát thanh công cộng Yle. Từ năm 1983 đến tháng 3 năm 2000, những chuyến bay thuê bao bằng máy bay Concorde còn đưa du khách đến Lapland. Năm 2018, vùng này ghi nhận kỷ lục 3 triệu đêm lưu trú của du khách nước ngoài, trong đó gần nửa triệu đêm vào tháng 12.

Bưu điện chính của Ông già Noel nằm ở đây, tại số 1 Tähtikuja, 96930 Napapiiri, Rovaniemi. Bưu điện nhận khoảng 500.000 lá thư mỗi năm, từ trẻ em và người lớn khắp thế giới. Mỗi bưu phẩm gửi đi từ đây đều mang một con dấu đặc biệt của vòng Bắc Cực. Bưu điện nằm ngay trên đường vòng Bắc Cực, ở Napapiiri, một từ tiếng Phần Lan có nghĩa chính là “vòng Bắc Cực”.

Ông già Noel có sống ở Greenland không?

Ở Đan Mạch và Greenland, trẻ em được biết đến một địa chỉ khác: một vịnh gần Uummannaq, ở tây bắc Greenland, mà người Đan Mạch gọi là Spraglebugten. Ông già Noel được cho là sống ở đó trong một túp lều đơn sơ, cách xa thị trấn nhỏ. Truyền thống này được truyền hình định hình: năm 1989, bộ phim Giáng sinh của Đan Mạch *Nissebanden i Grønland* (“Băng chú lùn ở Greenland”) đặt ngôi nhà của ông tại đây.

Năm 2020, tạp chí *Polar Journal* kể lại đầy đủ phiên bản của Greenland. Hòm thư của Ông già Noel ở Nuuk, thủ đô, và hằng năm có hàng chục nghìn trẻ em viết thư cho ông. Xưởng của ông được cho là nằm trên inlandsis, chỏm băng lục địa, và ông còn giữ một khu trại lớn ở Bắc Cực. Tạp chí thậm chí còn tả cả trang phục của ông: áo khoác đỏ viền lông trắng, ủng đen, thắt lưng đen khóa vàng và đôi khi một cặp kính tròn nhỏ. Và ngày 24 tháng 12, ông đi trực thăng do Air Greenland cho mượn để mang quà đến cho các em nhỏ đang nằm viện tại Bệnh viện Nữ hoàng Ingrid ở Nuuk.

Địa chỉ của Ông già Noel ở Canada là gì?

Canada đã biến Bắc Cực thành một địa chỉ bưu chính thật. Bưu chính Canada đưa ra địa chỉ này: Santa Claus, North Pole, H0H 0H0, Canada, tức Ông già Noel, Bắc Cực. Mã bưu chính đọc lên giống tiếng cười của Ông già Noel, “hô hô hô”. Cần ghi địa chỉ của mình ở mặt sau phong bì để các chú lùn có thể trả lời, và theo Bưu chính Canada, thư gửi Ông già Noel từ Canada không cần dán tem.

Chương trình bắt đầu từ năm 1982. Năm 2013, Bưu chính Canada thông báo đã nhận hơn 21,8 triệu lá thư kể từ khi bắt đầu, dự kiến hơn một triệu lá trong năm, và trả lời bằng hơn 30 ngôn ngữ, kể cả chữ nổi braille. Công việc này dựa vào các tình nguyện viên: 9.000 “chú lùn bưu điện”, là nhân viên và người đã nghỉ hưu của ngành bưu chính, những người đã đóng góp hơn 226.000 giờ. Bưu chính Canada còn hợp tác với giáo viên để khuyến khích trẻ em đọc và viết, và khuyên nên gửi thư sớm: năm 2013, hạn chót được gợi ý là ngày 17 tháng 12.

• Người nhận: Santa Claus (Ông già Noel)
• Thành phố: North Pole (Bắc Cực)
• Mã bưu chính: H0H 0H0
• Quốc gia: Canada
• Mặt sau: họ tên và địa chỉ đầy đủ của em bé

Thư gửi Ông già Noel ở Pháp được chuyển đến đâu?

Ở Pháp, địa chỉ không mấy quan trọng: chỉ cần ghi “Père Noël” (Ông già Noel) trên phong bì, cùng họ tên và địa chỉ của mình ở mặt sau. Thư sẽ đến Ban thư ký Ông già Noel của Bưu điện Pháp ở Libourne, tỉnh Gironde. Ban này được lập năm 1962 bởi Jacques Marette, khi đó là Bộ trưởng Bưu điện. Thư trả lời mẫu đầu tiên do chị gái ông, Françoise Marette, viết; bà sau này nổi tiếng với tên Françoise Dolto. Năm đó, 2.000 tấm thiệp trả lời được gửi đi, và năm sau ban nhận được 18.300 lá thư.

Năm năm sau, ban thư ký rời bộ phận thư thất lạc của bưu điện Paris để chuyển về Libourne, nơi ban vẫn làm việc đến nay. Năm 2025, ban mở cửa lại ngày 19 tháng 11 với 60 chú lùn và một cây bút khách mời, nhà văn kiêm đạo diễn Nicolas Vanier, sau Michel Bussi và Olivia Ruiz năm 2024. Theo một cuộc khảo sát được Bưu điện Pháp trích dẫn, 83% phụ huynh cho rằng ban thư ký đóng vai trò quan trọng trong những lá thư đầu tiên của con trẻ. Bưu điện Pháp cho biết đồng hành cùng hơn một triệu trẻ em mỗi năm, và các chú lùn của họ cũng trả lời bằng tiếng Anh. Bạn cũng có thể viết thư trực tuyến, hoặc qua trang thư gửi Ông già Noel của chúng tôi.

Ở Mỹ, thậm chí có một thành phố mang tên của địa chỉ này. North Pole, ở Alaska, được nhà phát triển địa ốc Everett Dahl thành lập vào đầu những năm 1950. Năm 1952, Con và Nellie Miller mở một trạm buôn bán trên đường Richardson Highway, sau này trở thành Santa Claus House. Cửa hàng là nơi đặt bưu điện của thành phố cho đến đầu những năm 1970 và vẫn nổi tiếng với những “lá thư của Ông già Noel”.

Thánh Nicolas thật sống ở đâu?

Trước Bắc Cực là vùng Địa Trung Hải. Thánh Nicolas, hình tượng đã khai sinh ra Ông già Noel, theo truyền thống sinh vào khoảng năm 270 tại Patara, ở Tiểu Á, trên bờ biển phía nam Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay. Trở thành giám mục trẻ của Myra, ngài qua đời tại đó ngày 6 tháng 12 năm 343 theo truyền thống, ngày vẫn là ngày lễ của ngài. Mùa xuân năm 1087, những thủy thủ thành Bari mang thánh tích của ngài về Ý, nơi thánh tích vẫn được lưu giữ đến nay.

Vị thánh từng chia của cải cho người nghèo dưới ánh nắng xứ Lycia, mười lăm thế kỷ sau, đã về sống giữa tuyết trắng trong một bức tranh ở New York. Toàn bộ câu chuyện về sự biến đổi này được kể trong bài câu chuyện có thật về Ông già Noel và trên trang lịch sử Ông già Noel của chúng tôi.