Jak Święty Mikołaj rozdaje wszystkie prezenty w ciągu jednej nocy?

Jak Święty Mikołaj zdąży rozwieźć wszystkie prezenty w jedną noc?

Dzieci mocno w to wierzą, a mimo to zadają sobie to pytanie. W 2015 roku Andrew Shtulman i Rachel Yoo, psycholodzy z Occidental College w Kalifornii, przepytali 47 dzieci w wieku od 3 do 9 lat. 83% z nich twierdziło, że Mikołaj objeżdża świat w jedną noc, a 96%, że lata saniami ciągniętymi przez renifery.

Ci sami badacze przeczytali e-maile wysłane do Mikołaja. Najmłodsi pytają, gdzie mieszka albo czy na Biegunie Północnym jest zimno. Starsi chcą wiedzieć, jak mieści się w wąskim kominie albo jak widzi wszystkie dzieci na świecie. Gdy prosi się je o wyjaśnienie jego wyczynów, 14% odpowiedzi odwołuje się wyłącznie do magii, bez żadnych szczegółów. Wyczynem, który wywołuje najwięcej prób wyjaśnienia, jest zrobienie wszystkich zabawek w jednym warsztacie: 24 dzieci na 47. Najmniej prób wywołują latające sanie: odważa się tylko 12 dzieci.

Nie będziemy się z nimi spierać. Ale magia Mikołaja nie wyklucza organizacji, a podróż 24 grudnia to chyba najlepiej przygotowana praca w całym roku. Jego inne talenty, takie jak wychodzenie przez komin czy wiedza o tym, kto był grzeczny, opisujemy w artykule Jakie moce ma Święty Mikołaj?.

Ile naprawdę trwa noc wigilijna?

Pierwszy sekret tkwi w geografii. Ziemia jest podzielona na strefy czasowe, a różnica między nimi nie kończy się na dwunastu godzinach. Pierwszymi zamieszkanymi miejscami, które wchodzą w nowy dzień, są wyspy Kiribati na Pacyfiku, ustawione na UTC+14, takie jak Kiritimati, czyli Wyspa Bożego Narodzenia. Ostatnimi są niezamieszkane wyspy Baker i Howland, ustawione na UTC−12.

Między nimi jest 26 godzin. Gdy wieczorem 24 grudnia na Kiritimati wybija północ, do tej samej północy na wyspach Baker i Howland zostaje jeszcze 26 godzin. Jeśli dodać, że dziecięca noc trwa mniej więcej od 22:00 do 6:00 rano, okno na dostawy rozciąga się na około 34 godziny.

• 22:00 na Kiritimati (UTC+14): pierwsze dzieci śpią, podróż może się zacząć.
• Północ w Nowej Zelandii, potem w Australii, potem w Azji: sanie mkną na zachód.
• Północ w Paryżu (UTC+1): Francja wchodzi w okno, około trzynastu godzin po Kiritimati.
• Północ w Nowym Jorku (UTC−5): wschodnie wybrzeże USA, sześć godzin później.
• 6:00 rano na wyspach Baker i Howland (UTC−12): koniec okna, około 34 godzin po starcie.

Sam kalendarz też z latami zmieniał miejsce. Kiribati zlikwidowało sobotę 31 grudnia 1994 roku, przechodząc bezpośrednio z piątku 30 grudnia do niedzieli 1 stycznia 1995 roku, żeby cały kraj znalazł się po tej samej stronie linii zmiany daty. Samoa zrobiło to samo w 2011 roku, pomijając piątek 30 grudnia. Elfy odpowiedzialne za trasy musiały za każdym razem przerysować mapy.

W którą stronę Święty Mikołaj odbywa swoją podróż?

Żeby pozostać w nocy, trzeba za nią podążać. Ziemia obraca się z zachodu na wschód, więc noc przesuwa się na zachód, od strefy do strefy. Podróżny, który wyrusza z Pacyfiku i mknie na zachód, utrzymuje więc noc wokół siebie znacznie dłużej, niż gdyby został w miejscu.

Dlatego podróż zaczyna się w pobliżu linii zmiany daty, na Pacyfiku, a potem przemierza Oceanię, Azję, Afrykę i Europę, zanim przekroczy Atlantyk w stronę obu Ameryk. Dzieci z wysp Kiribati należą do pierwszych obdarowanych, a dzieci z Hawajów i wysp wschodniego Pacyfiku do ostatnich.

Sanie nie lecą w linii prostej. Przelatują tam, gdzie dzieci śpią, co zmusza je do objazdów: górska wioska, w której późno się kładzie, miasto, w którym wigilijna kolacja się przeciąga. Amerykański wiersz z 1823 roku podaje już metodę: gość przybywa, zabiera się do pracy „bez słowa”, napełnia skarpety i od razu odlatuje, „jak puch ostu”.

To, co wiadomo o samych saniach, od ich pierwszego modelu w 1821 roku po radary XX wieku, opisujemy w artykule Od kiedy Święty Mikołaj ma sanie?.

Jak NORAD śledzi Świętego Mikołaja?

Wszystko zaczyna się od literówki. W grudniu 1955 roku reklama domów towarowych Sears w gazecie z Colorado Springs podaje dzieciom numer, pod którym mogą zadzwonić do Mikołaja. Jedna cyfra jest błędna i numer trafia na tajną linię dowództwa kontynentalnej obrony powietrznej. Według jego dzieci, z którymi rozmawiało amerykańskie radio publiczne w 2014 roku, ten numer znali tylko generał z Pentagonu i ich ojciec.

Tym ojcem jest pułkownik Harry Shoup. Podnosi słuchawkę zirytowany, myśląc, że to żart. Po drugiej stronie zapłakane małe dziecko pyta: „Czy to ty, Mikołaju?”. Pułkownik wchodzi w tę grę, prosi do telefonu mamę, a potem poleca swoim lotnikom odbierać telefony. Rysują sanie i osiem reniferów na swojej tablicy śledzenia. Shoup dzwoni do stacji radiowej, by zgłosić latający obiekt, który „wygląda jak sanie”, a stacje oddzwaniają co godzinę, by poznać jego pozycję.

1. 1955Źle wydrukowana reklama Sears sprawia, że dzwoni linia pułkownika Harry'ego Shoupa.
2. 1956Pułkownik zgadza się to powtórzyć: tradycja staje się coroczna.
3. 1958Śledzenie przejmuje NORAD, wspólne dowództwo Stanów Zjednoczonych i Kanady.
4. 1997Śledzenie Świętego Mikołaja trafia do internetu.
5. 2004Google uruchamia własne śledzenie, zainspirowane tym z NORAD.

Dziś operacja angażuje około tysiąca amerykańskich i kanadyjskich wolontariuszy, w dużej części wojskowych. W 2013 roku około 1200 wolontariuszy odebrało 117 371 telefonów. Każdy odbiera około czterdziestu na godzinę. Większość telefonów przychodzi w 25-godzinnym oknie, od 2:00 w nocy 24 grudnia do 3:00 w nocy 25 grudnia, czasu górskiego. Dzwonią ludzie z ponad 200 krajów i terytoriów, a zespół obsługuje też ponad 12 000 e-maili. Niektórzy wolontariusze są sławni: Michelle Obama odbierała telefony w każdą Wigilię od 2009 do 2016 roku. W tym samym sezonie 2013 strona śledzenia przyjęła 19,58 miliona unikalnych odwiedzających w sam wieczór 24 grudnia, co dowodzi, że dorośli równie chętnie jak dzieci patrzą, jak lecą sanie.

Rodziny, które chcą śledzić sanie wieczorem 24 grudnia, mają więc wybór. Nasze śledzenie znajduje się na stronie Santa Tracker, z przystankami i szacowaną godziną przybycia. Praktyczne rady, jak zrobić z tego rodzinny rytuał, zebraliśmy w artykule Jak śledzić Świętego Mikołaja w Wigilię?.

Czy Święty Mikołaj ma więcej czasu niż my?

Nawet 34 godziny to niewiele na wszystkie dzieci świata. NORAD ma na to swoją, bardzo poważną odpowiedź, cytowaną przez amerykańską prasę: według jego „raportów wywiadowczych” Mikołaj nie przeżywa czasu tak jak my. To, co nam wydaje się jedną nocą, dla niego może trwać znacznie dłużej.

Archiwa wioski to potwierdzają, nie wchodząc w szczegóły techniczne. Zapisują tylko, że 24 grudnia zegary w warsztacie nie biją, gorąca czekolada w termosie w saniach nigdy nie stygnie, a Mikołaj zawsze wraca, zanim zapieje pierwszy kogut w Laponii.

Praca zaczyna się na długo przed 24 grudnia

Drugi sekret polega na tym, że noc wigilijna to tylko ostatni etap. Listy przychodzą już jesienią. Elfy sortują je według krajów i stref czasowych, warsztat wytwarza zabawki z listy, a paczki układa się w saniach w dokładnej kolejności trasy: pierwsze do doręczenia na wierzchu, ostatnie na spodzie.

O której godzinie Święty Mikołaj przychodzi do twojego domu?

Według danych NORAD przytaczanych przez prasę Mikołaj przybywa do domów zazwyczaj między 21:00 a północą czasu lokalnego. Jest jeden warunek i nie podlega negocjacjom: dzieci muszą spać. Jeśli zastanie dom, w którym jeszcze nie śpią, leci dalej i wraca później.

Dlatego lepiej położyć się wcześnie wieczorem 24 grudnia, nawet jeśli dorośli długo siedzą przy wigilijnym stole. Rodzinny sposób polega na obserwowaniu sań na stronie Santa Tracker: kiedy zbliżają się do naszego kraju, pora do łóżka.

• Wysłać list do Świętego Mikołaja odpowiednio wcześnie, żeby został posortowany przed wylotem.
• Sprawdzić swój status w detektorze grzecznych dzieci.
• Zostawić przy choince małą przekąskę i marchewkę dla reniferów.
• Zgasić światło i zasnąć: to sygnał, na który czekają sanie.

Co do przekąski, każdy kraj ma swoje zwyczaje, od amerykańskiego mleka z ciasteczkami po brytyjskie mince pies. Przeglądamy je w artykule Co zostawić Mikołajowi i jego reniferom?.