Chú lùn của Ông già Noel là ai? Lịch sử, công việc và những gương mặt nổi tiếng nhất

Chú lùn của Ông già Noel là ai?

Đó là những người giúp việc của Ông già Noel. Theo truyền thống, họ làm đồ chơi trong xưởng ở Bắc Cực và chăm sóc đàn tuần lộc của ông. Người ta hình dung họ nhỏ người, mặc đồ xanh lá hoặc đỏ, tai nhọn và đội mũ chóp nhọn. Các câu chuyện cho họ sống rất lâu: vài trăm năm, có khi hàng nghìn năm.

Dòng họ của họ rất lâu đời. Chữ tiếng Anh *elf* bắt nguồn từ chữ Bắc Âu cổ *álfar*, chỉ những sinh vật trong thần thoại German có từ rất lâu trước Giáng sinh. Còn chữ tiếng Pháp *lutin* thì bắt nguồn từ chữ Latinh *Neptunus*, theo từ điển Trésor de la langue française, và vào thời Trung Cổ chỉ một con quỷ nhỏ ban đêm, tinh nghịch hơn là độc ác. Ở Scandinavia, những người giúp việc dịp Giáng sinh mang tên khác: *nisse* ở Đan Mạch và Na Uy, *tomte* ở Thụy Điển. Câu chuyện về những linh hồn của nông trại này, những người được để dành một bát cháo vào đêm Giáng sinh, được kể trong Ông già Noel có phải là chú lùn.

Còn trang phục của họ thì mang ơn truyền hình khá nhiều. Năm 1964, bộ phim *Rudolph, chú tuần lộc mũi đỏ* do Rankin/Bass sản xuất cho các chú lùn mặc đồ sặc sỡ và đội mũ hình nón. Năm 2003, phim *Elf* lặp lại y nguyên bộ trang phục ấy, với các diễn viên được quay bằng phối cảnh cưỡng bức để trông nhỏ hơn.

Không phải chú lùn nào cũng là thợ trong xưởng. Ở Iceland, mười ba vị khách lần lượt từ trên núi xuống trong mười ba ngày trước Giáng sinh, và trẻ em đặt một chiếc giày lên bậu cửa sổ để nhận một món quà ngọt. Chúng tôi giới thiệu họ trong những người mang quà trên khắp thế giới.

Ông già Noel có chú lùn từ bao giờ?

Bài thơ năm 1823, *A Visit from St. Nicholas*, gọi chính Ông già Noel là “a right jolly old elf”, một chú lùn già vui tính, nhưng không cho ông người giúp việc nào. Những chú lùn thợ xuất hiện muộn hơn một thế hệ. Câu chuyện cổ nhất mà chúng tôi tìm thấy được đăng trong số Giáng sinh năm 1857 của *Harper’s Weekly*, với tựa đề *The Wonders of Santa Claus*. Trang lịch sử địa phương Morristown Green, dựa trên các bộ sưu tập của North Jersey History & Genealogy Center, xem đây là câu chuyện chi tiết đầu tiên về cuộc sống thường ngày của Thánh Nicolas.

Trong văn bản này, vị thánh sống trên đỉnh một ngọn đồi, trong một ngôi nhà nơi các chú lùn chuẩn bị “bánh ngọt, kẹo hạnh nhân và đồ chơi để lấp đầy những chiếc tất”: xe kéo và búp bê, còi, chim và voi. Một tấm biển ở lối vào cảnh báo: không ai được vào đây nếu nằm lì trên giường quá muộn. Và nếu có trẻ con đến rình xem xưởng, các chú lùn lập tức dừng tay và tan biến “vào một làn sương giá”. Một chi tiết lạ: năm 1857, ông chưa sống ở Bắc Cực, và câu chuyện cho ông sinh ra ở Đức.

1. 1812Anh em nhà Grimm xuất bản *Những chú lùn và ông thợ giày*, kể về hai người tí hon làm việc ban đêm, ngay trước Giáng sinh.
2. khoảng 1855Louisa May Alcott viết một tập truyện, *Christmas Elves*, chưa bao giờ được xuất bản và nay đã thất lạc.
3. 1857*Harper’s Weekly* mô tả những chú lùn làm đồ chơi và kẹo bánh trong nhà của vị thánh.
4. 1866Thomas Nast vẽ xưởng của Ông già Noel trong *Santa Claus and His Works*.
5. 1873Trang bìa Giáng sinh của *Godey’s Lady’s Book* vẽ Ông già Noel giữa đồ chơi và các chú lùn.
6. 1902L. Frank Baum cho Ông già Noel bốn phụ tá có phép thuật.
7. 1932Walt Disney ra mắt phim ngắn *Santa’s Workshop*.

Câu chuyện của Alcott và của trang bìa năm 1873 được kể chi tiết trong Ông già Noel có phải là chú lùn. Điều quan trọng ở đây là mốc thời gian: khoảng năm 1860, ở New York, ý tưởng về một đội người giúp việc đã thành hình.

Chú lùn của Ông già Noel làm gì?

Nghề đầu tiên là làm việc trong xưởng. Ngày 29 tháng 12 năm 1866, Thomas Nast đăng trên *Harper’s Weekly* một bức tranh trải hai trang, *Santa Claus and His Works*. Khi các bức vẽ của ông được gom thành sách năm 1890, phần chú thích được in lại: ta đọc thấy “Work-shop”, xưởng làm việc, nhưng cũng có “Santa Claus stable”, chuồng ngựa, và “Account book, record of behaviour”, sổ ghi hạnh kiểm. Ba bộ phận của xưởng ngày nay đã có mặt đủ: làm đồ chơi, chăm sóc thú vật, giữ sổ sách.

Bảy năm sau, trang bìa *Godey’s Lady’s Book* tháng 12 năm 1873 vẽ xưởng đang làm việc hết công suất, với lời chú thích: “Here we have an idea of the preparations that are made to supply the young folks with toys at Christmas time.” Các chú lùn ở đó là những người thợ chuyên môn. Các bộ phim thế kỷ 20 còn thêm những vị trí khác, từ đồ chơi điện tử đến phi công hộ tống.

Những xưởng lớn của ngôi làng

• Xưởng chế tạo: ngựa bập bênh, búp bê, tàu hỏa và trò chơi, theo danh sách lập cùng các bạn nhỏ. Danh sách đồ chơi của chúng tôi cho bạn xem qua một phần.
• Chuồng tuần lộc: cho tuần lộc ăn, kiểm tra dây cương, chuẩn bị xe trượt tuyết cho đêm 24.
• Phòng thư: mở, phân loại và xếp từng lá thư gửi Ông già Noel.
• Sổ ghi chép: ghi lại những việc tốt trong năm, với sự trợ giúp của máy dò trẻ ngoan.
• Gói quà: giấy, ruy băng và nhãn, công đoạn cuối cùng trước khi lên đường.

Bạn có thể đi một vòng các xưởng trên bản đồ ngôi làng, rồi ghé chào cả đội ở trang các chú lùn.

Trong truyện của Baum, những người giúp việc của Ông già Noel tên là gì?

Năm 1902, L. Frank Baum, tác giả của *Phù thủy xứ Oz*, xuất bản *The Life and Adventures of Santa Claus*, do Mary Cowles Clark vẽ minh họa. Trong truyện, Claus là một đứa trẻ bị bỏ rơi, được nữ thần rừng Necile nuôi lớn trong khu rừng Burzee. Để làm những món đồ chơi đầu tiên, cả thế giới phép thuật cùng góp tay: các Ryl cho cậu màu sắc, các Knook chọn cho cậu loại gỗ mềm, và các Tiên mang đến cưa, đục gỗ cùng những dụng cụ khác.

Cuối sách, Ông già Noel nhận bốn phụ tá thường trực, mỗi dân tộc phép thuật một người. Baum không gọi họ là chú lùn, nhưng họ chính là tổ tiên của đội ngũ ngày nay, và đã có sự phân công công việc.

• Kilter, một pixie, do Ak, Bậc thầy Rừng xanh của thế giới, gửi tặng. Baum tả cậu “im lặng và nhanh nhẹn”, và chính cậu là người đi gom thư của trẻ em.
• Peter, một Knook, do hoàng tử của tộc Knook, những người canh giữ muông thú hoang dã, gửi đến.
• Nuter, một Ryl, do hoàng tử của tộc Ryl, những người canh giữ các loài hoa, gửi đến.
• Wisk, một nàng tiên, do nữ hoàng Tiên gửi đến. Chính cô là người đề nghị đi xuyên qua tường của những ngôi nhà không có ống khói.

Câu chuyện còn lưu lại dấu vết của một ý tưởng đồ chơi đến từ một sinh vật phép thuật: chính Necile gợi ý cho búp bê biết nói “papa” và “mama”. Những tài năng khác mà Baum gán cho Ông già Noel được tập hợp trong Ông già Noel có những phép thuật gì.

Chú lùn của Ông già Noel có tồn tại ngoài đời thật không?

Có những chú còn được trả lương. Ở Pháp, mỗi mùa thu, Bưu điện Pháp (La Poste) lại mở cửa Văn phòng Thư ký của Ông già Noel ở Libourne, vùng Gironde. Năm 2025, theo thông cáo ngày 18 tháng 11, Ông già Noel và 60 chú lùn của ông đã trở lại làm việc từ ngày 19 tháng 11 để trả lời hàng trăm nghìn lá thư gửi đến từ khắp thế giới. Trẻ em có thể viết thư đến hết ngày 20 tháng 12. Các chú lùn cũng trả lời bằng tiếng Anh.

Ở Canada, đội ngũ đông hơn rất nhiều. Năm 2013, Bưu điện Canada công bố có 9.000 chú lùn bưu điện, gồm nhân viên và người về hưu tình nguyện, đã dành hơn 226.000 giờ cho chương trình. Từ năm 1982, họ đã nhận hơn 21,8 triệu lá thư, và có thể trả lời bằng hơn 30 ngôn ngữ, kể cả chữ nổi braille.

Ở Hoa Kỳ, thị trấn nhỏ Santa Claus, bang Indiana, có bưu điện riêng từ năm 1856. Những tình nguyện viên được gọi là “Santa’s Elves” trả lời từng em nhỏ viết thư đến, một truyền thống có từ ít nhất năm 1914. Toàn bộ câu chuyện về những lá thư này được kể trong lịch sử thư gửi Ông già Noel.

Những chú lùn nổi tiếng nhất là ai?

Đáng yêu nhất có lẽ là Hermey. Trong *Rudolph, chú tuần lộc mũi đỏ*, bộ phim hoạt hình tĩnh vật phát sóng lần đầu trên NBC ngày 6 tháng 12 năm 1964, trong chương trình General Electric Fantasy Hour, chú lùn này rời xưởng vì mơ được làm nha sĩ. Kịch bản ghi rõ là “Hermey”, dù một số sách gọi chú là “Herbie”.

Trên màn ảnh rộng, chú lùn trưởng tên là Bernard trong *The Santa Clause*, ra mắt năm 1994. Vai này do David Krumholtz đóng, khi ấy mới mười sáu tuổi, vì loạt phim giao các vai chú lùn cho trẻ em và thiếu niên. Năm 2003, phim *Elf* kể câu chuyện của Buddy, một con người được nuôi lớn giữa các chú lùn. Hành trình của cậu được kể trong Ông già Noel có phải là chú lùn.

Gương mặt mới nhất sống ngay trong các gia đình. Chú lùn tinh nghịch, ở Hoa Kỳ gọi là “Elf on the Shelf”, ra đời năm 2005: năm ấy, Carol Aebersold xuất bản một cuốn sách bán kèm một bức tượng nhỏ, trong đó một chú lùn trông chừng trẻ em và báo cáo lại với Ông già Noel. Tạp chí Futura ghi nhận rằng cùng năm đó, ở Québec, một người ông đã vẽ những dấu chân trên tuyết để các cháu tin rằng có một chú lùn vừa ghé qua. Cha mẹ sẽ tìm thấy luật chơi và ý tưởng trong cẩm nang về chú lùn trên kệ của chúng tôi.