Cách theo dõi Ông già Noel trong đêm Giáng sinh? NORAD, Google và giờ đi ngủ

NORAD bắt đầu theo dõi Ông già Noel như thế nào?

Mọi chuyện bắt đầu từ một mẩu quảng cáo. Tháng 12 năm 1955, cửa hàng bách hóa Sears đăng trên *The Gazette*, tờ báo của thành phố Colorado Springs, một mẩu quảng cáo mời trẻ em gọi cho Ông già Noel theo số ME 2-6681. Theo bách khoa toàn thư Wikipedia, số này chỉ khác một chữ số so với số của Continental Air Defense Command (CONAD), bộ chỉ huy phòng không đặt tại thành phố, khi ấy đang canh chừng bầu trời phòng khi Liên Xô tấn công.

Tối hôm đó, đại tá Harry Shoup, người đang trực, nhấc một đường dây dành riêng. Ở đầu dây bên kia, một đứa trẻ xin gặp Ông già Noel. Shoup chơi cùng. Khi được hãng Associated Press phỏng vấn năm 1999, ông kể đã trả lời: “Hô, hô, hô, ta là Ông già Noel đây.” Ông cũng thừa nhận đồng đội nhìn ông “như thể ông bị mất trí”.

Các cuộc gọi ngày càng nhiều. Shoup yêu cầu đội của mình theo dõi chiếc xe trượt tuyết và trả lời bọn trẻ. Chính các con của ông sau này còn nhớ một tấm bảng kính lớn dùng để theo dõi máy bay bay trên nước Mỹ và Canada, trên đó có người đã vẽ một chiếc xe trượt tuyết do tám con tuần lộc kéo. Ngay ngày 23 tháng 12 năm đầu tiên ấy, Associated Press loan tin rằng CONAD đang theo dõi Ông già Noel. Các đài phát thanh bắt đầu gọi cho Shoup mỗi năm để hỏi chuyến đi đã đến đâu.

Năm 1958, NORAD, bộ chỉ huy chung của Hoa Kỳ và Canada, tiếp nối truyền thống. Từ đó đến nay nó chưa bao giờ bị gián đoạn, kể cả năm 2018, khi hơn 1.500 tình nguyện viên vẫn trực điện thoại dù các cơ quan liên bang Mỹ phải đóng cửa. Nhà sử học Gerry Bowler, Đại học Manitoba, xem đây là một trong số ít những bổ sung hiện đại vào câu chuyện Ông già Noel thật sự trụ lại được.

Cách theo dõi Ông già Noel với NORAD?

Việc theo dõi chính thức của NORAD diễn ra trên trang noradsanta.org, hoạt động từ năm 1997. Trang có chín ngôn ngữ: tiếng Anh, tiếng Pháp, tiếng Tây Ban Nha, tiếng Đức, tiếng Ý, tiếng Nhật, tiếng Bồ Đào Nha, tiếng Trung và tiếng Hàn. Các cập nhật cũng được đăng trên tài khoản Facebook, X, Instagram và YouTube của NORAD. Việc theo dõi bắt đầu từ sáng sớm ngày 24 tháng 12, giờ Mỹ, phía trên đường đổi ngày ở Thái Bình Dương.

• Qua điện thoại: số 1-877-HI-NORAD (1-877-446-6723), số của Mỹ, trả lời ngày 24 tháng 12 từ 4 giờ sáng đến nửa đêm, giờ miền núi Rocky, tức từ 12 giờ trưa đến 8 giờ sáng ngày 25 theo giờ Paris.
• Qua trang web: từ năm 2025, có thể gọi trực tiếp từ noradsanta.org, giúp việc gọi từ ngoài Bắc Mỹ dễ dàng hơn.
• Trên bản đồ: chiếc xe trượt tuyết đi từ thành phố này sang thành phố khác, từ Thái Bình Dương về phía tây, theo bóng đêm.

Đằng sau màn hình là những tình nguyện viên thật. Theo Associated Press, hơn một nghìn người Mỹ và Canada thay phiên nhau vào ngày 24 tháng 12 trong một nhà chứa máy bay được trang trí tại căn cứ Peterson ở Colorado Springs, trụ sở của NORAD. Họ đã nhận khoảng 380.000 cuộc gọi trong đêm Giáng sinh năm 2024. Một tình nguyện viên, từng là lính thủy đánh bộ, kể rằng cô đã giải thích với một đứa trẻ rằng Ông già Noel di chuyển “nhanh hơn cả ánh sáng của các vì sao”.

Chương trình cũng vận hành theo một cách đặc biệt. Nó dựa vào các doanh nghiệp đối tác và không dùng tiền thuế của người dân Mỹ hay Canada. Google là đối tác kỹ thuật từ năm 2007. Từ năm 2012, bản đồ chạy trên nền tảng Cesium của Analytical Graphics, và năm 2013 NORAD ký hợp đồng với Bing Maps, chấm dứt hợp đồng năm năm với Google.

Santa Tracker của Google hoạt động như thế nào?

Google theo dõi Ông già Noel từ lâu hơn nhiều người nghĩ. Ngày 1 tháng 12 năm 2004, công ty Keyhole, vừa được Google mua lại, ra mắt “Keyhole Santa Radar” trong phần mềm quả địa cầu ảo của mình, tiền thân của Google Earth. Năm đầu tiên nó thu hút 25.000 người tò mò, năm sau là 250.000. Năm 2007, Google và NORAD chính thức hợp tác trong năm năm.

Từ khi quan hệ đối tác này kết thúc, Google tự thực hiện việc theo dõi riêng trên santatracker.google.com. Ngày 24 tháng 12, việc theo dõi bắt đầu vào khoảng nửa đêm ở múi giờ xa nhất về phía đông. Các bộ đếm cho biết quãng đường Ông già Noel đã đi và thời gian còn lại trước khi ông đến thành phố của bạn. Từ năm 2018, trang còn có các trò chơi và hoạt động để học những điều cơ bản về lập trình và khám phá các truyền thống Giáng sinh, và từ năm 2015 mã nguồn của trang được công khai.

Hai hệ thống theo dõi độc lập với nhau, và vị trí hiển thị trên mỗi trang có thể khác nhau tại cùng một thời điểm. Với trẻ nhỏ, điều đó chẳng sao cả. Nhưng nếu đứa lớn so sánh hai tab, hãy chọn một trang cho cả buổi tối và giữ nguyên lựa chọn đó.

Theo dõi Ông già Noel trên trang web của ngôi làng

Santa Tracker của chúng tôi theo dõi chiếc xe trượt tuyết suốt chuyến đi lớn ngày 24 tháng 12. Bản đồ cho thấy vị trí của Ông già Noel, vị trí của bạn, các thành phố và khu vực giao quà. Bạn có thể nhập địa chỉ để biết khoảng cách từ nhà mình đến chiếc xe trượt tuyết và thời gian dự kiến ông đến; địa chỉ này chỉ lưu trong trình duyệt của bạn và không bao giờ được gửi lên máy chủ của chúng tôi.

Trang còn hiển thị đồng hồ đếm ngược đến lúc Ông già Noel ghé nhà bạn, tin tức từ ngôi làng và các chú lùn, cùng một bộ sưu tập “khoảnh khắc kỳ diệu” của chuyến đi. Lời khuyên dành cho trẻ rất đơn giản: hãy ngủ say trước 21 giờ 30. Ông già Noel đi theo bóng đêm quanh Trái Đất, từ đông sang tây, và ông chỉ ghé qua khi trẻ em đã ngủ.

Mấy giờ Ông già Noel ghé nhà chúng ta?

NORAD có một câu trả lời thận trọng. Ông già Noel thường ghé qua trong khoảng từ 21 giờ đến nửa đêm, giờ địa phương, và lịch sử cho thấy ông chỉ đến khi trẻ em đã ngủ. Đây là một quy tắc tiện lợi: nó không đưa ra giờ chính xác, và nó biến giấc ngủ thành điều kiện để ông ghé qua.

Các múi giờ có lợi cho bạn. Việc theo dõi bắt đầu trên Thái Bình Dương, nơi ngày 25 tháng 12 đến sớm nhất. Vì vậy Ông già Noel bay qua châu Á và châu Đại Dương vào buổi chiều theo giờ Pháp, rồi đến Trung Đông và Đông Phi, và tới châu Âu vào buổi tối. Còn trẻ em ở Bắc Mỹ vẫn phải chờ thêm hàng giờ nữa. Chi tiết về cuộc chạy đua với bóng đêm này được kể trong bài Ông già Noel giao hết quà trong một đêm như thế nào.

Dùng việc theo dõi thế nào để cho trẻ đi ngủ tối 24?

Đêm Giáng sinh hội tụ mọi thứ khiến trẻ khó ngủ: bữa ăn muộn, họ hàng, đồ ngọt và sự háo hức tột độ. Việc theo dõi có thể biến năng lượng ấy thành một cuộc đếm ngược. Ý tưởng là định trước bữa tối giờ sẽ xem bản đồ lần cuối, và biến khoảnh khắc đó thành tín hiệu đi ngủ.

Để chọn giờ, hãy lưu ý nhu cầu ngủ. Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ (American Academy of Sleep Medicine) khuyến nghị 10 đến 13 giờ mỗi 24 giờ, tính cả giấc ngủ trưa, cho trẻ 3 đến 5 tuổi, và 9 đến 12 giờ cho trẻ 6 đến 12 tuổi. Vì vậy một đứa trẻ bốn tuổi thức dậy lúc 7 giờ sáng ngày 25, và con sẽ dậy sớm đấy, nên đi ngủ vào khoảng 20 giờ.

Lịch trình theo độ tuổi

• 3 đến 5 tuổi: xem bản đồ một lần sau bữa xế, một lần lúc tắm, lần cuối khi đã mặc đồ ngủ. Lên giường khoảng 20 giờ, kèm lời hứa rằng ông “sắp đến rồi”.
• 6 đến 8 tuổi: để con ghi vào sổ ba thành phố ông đã bay qua và giờ giấc. Lần xem cuối sau món tráng miệng, lên giường khoảng 21 giờ, trước mốc 21 giờ 30 mà trang theo dõi của chúng tôi khuyên.
• 9 tuổi trở lên: con có thể điều khiển việc theo dõi cho các em nhỏ, gọi NORAD từ trang web hoặc so sánh với Google. Đây thường là độ tuổi các con trở thành đồng phạm hơn là người tin, và con thích vai trò này.

Có nên nói với trẻ rằng NORAD thật sự “nhìn thấy” Ông già Noel?

NORAD giới thiệu việc theo dõi là nhờ ra-đa và các công nghệ khác. Bách khoa toàn thư Wikipedia tóm tắt giản dị hơn: trang web mô phỏng việc theo dõi Ông già Noel. Người lớn biết điều đó, các quân nhân cũng vậy, và chính điều đó làm nên sức hấp dẫn của truyền thống: một tổ chức rất nghiêm túc chấp nhận, mỗi năm một đêm, chơi đùa cùng trẻ em.

Với trẻ nhỏ, tấm bản đồ là thêm một bằng chứng, giống như lá thư hay cốc sữa đã cạn. Với một đứa trẻ đang hoài nghi, nó thường trở thành một câu hỏi: “Nhưng làm sao ra-đa nhìn thấy được xe trượt tuyết?” Bạn không bắt buộc phải trả lời dứt khoát trong tối hôm đó. Hãy hỏi lại con, và để dành cuộc trò chuyện cho một lúc yên tĩnh. Lời khuyên của chúng tôi cho khoảnh khắc ấy có trong bài cách nói với con sự thật về Ông già Noel.

Còn những đứa lớn thường thích biết rằng NORAD bắt đầu từ một lần nhầm số điện thoại năm 1955, và rằng hàng nghìn người lớn dành buổi tối ngày 24 để trả lời điện thoại. Đó là một cách đẹp để cho con thấy rằng phép màu Giáng sinh cũng là những con người chọn làm cho nó tồn tại.