Ông già Noel có vợ không? Lịch sử thật của Bà Noel

Ông già Noel có vợ từ khi nào?

Lần nhắc đến đầu tiên được biết là vào năm 1849. James Rees, nhà soạn kịch và nhà văn ở Philadelphia, năm ấy xuất bản một truyện ngắn tên là “A Christmas Legend” trong tuyển tập *Mysteries of City Life*. Câu chuyện nói đến vợ của Santa Claus, qua một cặp vợ chồng cải trang thành lữ khách để xin một gia đình cho trú nhờ. Theo tạp chí *Mental Floss*, cái kết có một bất ngờ: những người lạ thật ra là người thân đã thất lạc của gia đình, dưới một lớp cải trang kép. Dù vậy, ý tưởng về một Bà Noel đã được khơi lên.

Hai năm sau, vào tháng 12 năm 1851, tạp chí *Yale Literary Magazine* ở New Haven, bang Connecticut, lần đầu gọi tên bà: trong đó, “Mrs. Santa Claus” giúp chồng mặc đồ cho dịp lễ. Năm 1854, tạp chí *The Opal*, do các bệnh nhân của bệnh viện tâm thần bang ở Utica, bang New York, viết, kể về một buổi tối nhạc hội Giáng sinh nơi một Bà Noel nhập cuộc khiêu vũ và lướt điệu valse quanh phòng.

Những năm sau đó, bà xuất hiện thoáng qua, như một nhân vật mà ai cũng đã biết. Tháng 2 năm 1862, tạp chí *Harper's* nhắc đến bà trong chuyên mục “Editor's Easy Chair”. Năm 1864, trong tiểu thuyết *The Metropolites* của Robert St. Clar, bà hiện ra trong một giấc mơ, chân đi ủng kiểu Hessian và mặc váy lót màu đỏ. Đã là màu đỏ rồi. Để hiểu màu này từ đâu mà có, hãy đọc vì sao Ông già Noel mặc đồ đỏ.

1. 1849James Rees nhắc đến vợ của Santa Claus trong “A Christmas Legend”.
2. 1851*Yale Literary Magazine* gọi bà là “Mrs. Santa Claus”.
3. 1854Ở Utica, *The Opal* miêu tả bà khiêu vũ trong một buổi tiệc Giáng sinh.
4. 1889Katharine Lee Bates cho bà cất tiếng trong một bài thơ dài.

Bài thơ năm 1889 trong đó Bà Noel đòi cỗ xe trượt tuyết

Văn bản làm thay đổi tất cả ra đời ở Boston năm 1889, do nhà xuất bản D. Lothrop ấn hành: *Goody Santa Claus on a Sleigh-Ride*, của Katharine Lee Bates. “Goody” là cách viết tắt của *goodwife*, bà chủ nhà. Lần đầu tiên, Bà Noel lên tiếng, và bà không hài lòng. Bà chăm sóc những cánh rừng thông, bà làm đồ chơi, vậy mà chồng bà lại nhận hết vinh quang.

Bà giành được chỗ của mình. Trong khi Ông già Noel chui xuống ống khói, bà giữ đàn tuần lộc. Bà nhìn qua cửa sổ mái những đứa trẻ đang ngủ, để lại trong một căn gác xép không đèn một ngôi sao rơi để viết và một chiếc hộp nhạc chơi tiếng mưa. Cho một cô gái nghèo sống ở đó với cha, bà còn để lại một dải thắt lưng màu hoàng hôn. Khi chồng bà làm rách một chiếc tất ở gót và mũi, bà mạng lại bằng sợi chỉ ánh trăng, rồi lấp đầy nó cho một cậu bé mồ côi: một hộp màu vẽ, những trái cây sương giá và những nụ hôn. Bài thơ khép lại lúc bình minh: bà tự nhận mình là “người hạnh phúc nhất trong những người hạnh phúc”. Năm 1916, Bates đưa bài thơ vào tập *Fairy Gold* của mình.

Vợ của Ông già Noel tên là gì?

Không có truyền thống nào cho bà một cái tên duy nhất. Các văn bản thế kỷ 19 chỉ gọi đơn giản là “Mrs. Santa Claus” hay “Goody Santa Claus”. Ở Pháp, người ta gọi bà là Mère Noël, tức Bà Noel, một cái tên đi theo tên chồng hơn là một tên riêng.

Cái tên phổ biến nhất ở Mỹ đến từ truyền hình. Trong *Santa Claus Is Comin' to Town*, một phim hoạt hình búp bê của hãng Rankin/Bass phát sóng trên kênh ABC ngày 13 tháng 12 năm 1970, bà tên là Jessica. Đó là cô giáo ở Sombertown, một thị trấn nơi ông thị trưởng đã cấm đồ chơi. Cô phải lòng Kris Kringle, giúp anh khi anh bị bắt giam và kết hôn với anh. Cùng nhau, họ lập một xưởng ở Bắc Cực. Bộ phim nói rõ rằng Ông già Noel đi phát quà vào đêm Giáng sinh vì đó là ngày kỷ niệm ngày cưới của hai người.

• Goody Santa Claus: bài thơ của Katharine Lee Bates, 1889
• Jessica: phim Santa Claus Is Comin' to Town, Rankin/Bass, 1970
• Mary Christmas: phim hoạt hình It's Christmastime Again, Charlie Brown, 1992
• Mère Noël: cách gọi thông dụng ở Pháp

Bà Noel làm gì ở Bắc Cực?

Vai trò của bà thay đổi theo thời đại. Năm 1878, trong cuốn sách thiếu nhi *Lill's Travels in Santa Claus Land*, một bà ngồi ở chiếc bàn mạ vàng ghi chép sổ những việc tốt của trẻ em. Ngày 22 tháng 1 năm 1887, Eugene C. Gardner đăng trên *Good Housekeeping* truyện “A Hickory Back-Log”, một câu chuyện tưởng tượng mà người kể là một kiến trúc sư. Bà Noel, mặc đồ xanh lá và vải kẻ ô tartan, đến trách ông thiết kế căn bếp thật tệ. “Đừng có ngắt lời tôi”, bà nhắc đi nhắc lại.

Một tấm bưu thiếp có tranh năm 1919 vẽ bà đang quàng khăn quanh cổ chồng trước khi ông lên đường. Qua các câu chuyện, bà dần đảm nhận một vai trò gắn với gia đình hơn: bà lo việc nhà, phụ giúp chuẩn bị và trông coi công việc của các chú lùn. *Mental Floss* tóm tắt hình ảnh hiện đại: một người bạn đời tròn trịa và vui vẻ, rót đầy bình cacao cho Ông già Noel và vẫy tay chào khi cỗ xe trượt tuyết cất cánh. Cũng tạp chí đó nhắc rằng vào thế kỷ 19, bà cá tính hơn nhiều.

Bà Noel trên sân khấu, trong đĩa hát và trên màn ảnh

Sang thế kỷ 20, Bà Noel trở thành một nhân vật thực thụ. Năm 1914, vở kịch một hồi của Bell Elliott Palmer mang tên *Mrs. Santa Claus, Militant*: trong đó Bà Noel trở thành một nhà hoạt động. Năm 1953, Nat King Cole thu âm bài hát “Mrs. Santa Claus” cùng dàn nhạc của Nelson Riddle. Năm 1971, bộ đôi hài Cheech & Chong thậm chí còn có một bản hit với “Santa Claus and His Old Lady”, tức là bà vợ già của ông.

1. 1923Sarah Addington xuất bản *The Great Adventure of Mrs. Santa Claus*.
2. 1963Phyllis McGinley xuất bản *How Mrs. Santa Claus Saved Christmas*.
3. 1974Shirley Booth lồng tiếng cho bà trong *The Year Without a Santa Claus*.
4. 1996Angela Lansbury đóng vai chính trong phim ca nhạc truyền hình *Mrs. Santa Claus*.
5. 2023Sheryl Lee Ralph là người phụ nữ da đen đầu tiên hóa thân thành Bà Noel trong cuộc diễu hành Lễ Tạ ơn của Macy's.

Ngay từ năm 2009, một quảng cáo của nhà mạng Boost Mobile có Bà Noel đã gây tranh cãi ở Mỹ. Năm 2016, chiến dịch Giáng sinh của chuỗi cửa hàng Anh Marks & Spencer đưa bà thành nhân vật chính trong phim quảng cáo, một phiên bản mà báo chí Anh gọi là nữ quyền. Hai năm sau, đài phát thanh công cộng Mỹ NPR ghi nhận rằng những người tổ chức tiệc nhận được ngày càng nhiều yêu cầu thuê một Bà Noel đi một mình, không có chồng.

Ông già Noel có từng có em bé không?

Các truyền thống xưa không cho ông con cái. Cả truyền thuyết về Thánh Nicolas, bài thơ năm 1823, những bức tranh khắc của Thomas Nast lẫn bài thơ của Katharine Lee Bates đều không nhắc đến con trai hay con gái nào. Trong bộ phim năm 1970, Kris Kringle có một gia đình, nhưng đó là gia đình đã nhận nuôi anh từ lúc còn bé: nhà Kringle, những chú lùn làm đồ chơi đã dạy anh nghề và nuôi anh lớn khôn xa Sombertown.

Chỉ có một tư liệu cũ cho thấy Bà Noel bế một em bé. Năm 1854, *The Opal* kể rằng trong buổi tiệc Giáng sinh ở bệnh viện Utica, “Phu nhân” khiêu vũ với một em bé trên tay. Tờ báo viết rằng em bé đã được “gửi gắm” cho họ, và các tác giả nói đã hôn em. Tác giả Pamela McColl, người đã nghiên cứu văn bản này cho cuốn sách *Wondrous Mrs. Claus*, coi đó là một trong những lần xuất hiện trước công chúng đầu tiên của Bà Noel. Không có gì cho thấy đó là con của Ông già Noel.

Ông già Noel có phải là một chú lùn không?

Câu hỏi bắt nguồn từ một câu thơ. Trong “A Visit from St. Nicholas”, được tờ *Sentinel* ở Troy, bang New York, đăng ẩn danh ngày 23 tháng 12 năm 1823, Ông già Noel đến trên một “cỗ xe trượt tuyết tí hon” do “tám chú tuần lộc bé xíu” kéo. Người điều khiển là “một ông già nhỏ bé, thật lanh lợi và nhanh nhẹn”. Cuối cùng, bài thơ miêu tả ông như “một chú lùn già vui tính thật sự”.

Clement Clarke Moore được xác định là tác giả vào năm 1837, một sự quy kết ngày nay còn bị tranh luận. Chữ *elf* ở đây chủ yếu miêu tả vóc dáng nhỏ và sự hăng hái của nhân vật. Những bức tranh khắc của Thomas Nast, từ năm 1863, rồi những hình ảnh của thế kỷ 20 đã định hình ông thành một ông già râu rậm. Trong phần lớn các câu chuyện ngày nay, truyền thống phân chia vai trò: Ông già Noel và Bà Noel là con người, còn các chú lùn làm việc cùng họ. Để tìm hiểu thêm về tuổi tác và lịch sử của ông, hãy đọc Ông già Noel bao nhiêu tuổi.