Adakah percaya kepada Santa Claus baik untuk kanak-kanak? Apa yang benar-benar dikatakan ahli psikologi

Apa yang boleh dikatakan oleh kajian tentang Santa Claus?

Mari mulakan dengan satu batasan yang jujur: tiada kajian yang pernah mengikuti selama dua puluh tahun kanak-kanak yang percaya kepada Santa Claus dan kanak-kanak lain yang tidak pernah percaya, untuk membandingkan kesihatan, kejayaan atau kepercayaan mereka terhadap ibu bapa. Eksperimen sebegitu malah hampir mustahil dijalankan, kerana tradisi sesebuah keluarga tidak ditentukan secara rawak.

Apa yang dikaji oleh para penyelidik ialah bahagian-bahagian masalah ini. Bagaimana kanak-kanak berumur 4 hingga 8 tahun membezakan yang nyata dengan yang khayalan? Adakah permainan pura-pura membantu mereka menaakul? Adakah kawan khayalan petanda kesunyian? Dan apa yang mereka rasa apabila menemui kebenaran? Tentang perkara terakhir ini, kajian Candice Mills dan Thalia Goldstein yang diterbitkan pada 2023 tidak mendapati “kehilangan kepercayaan yang drastik” terhadap ibu bapa.

Santa Claus berada di persimpangan semua ini. Ia kisah yang diceritakan oleh orang dewasa yang dipercayai, disokong oleh bukti fizikal (gelas susu yang kosong, hadiah di bawah pokok Krismas), dan yang hampir selalu akhirnya dirungkai sendiri oleh kanak-kanak, pada purata umur 8 tahun. Setiap bahagian kajian menjelaskan satu sisi pengalaman ini.

Adakah percaya kepada Santa Claus mengembangkan imaginasi?

Inilah hujah yang paling meluas, dan ia wajar diteliti dengan rapi. Pada 2013, Angeline Lillard dan lima rakan sekerja dari Universiti Virginia meninjau, dalam jurnal Psychological Bulletin, berpuluh-puluh kajian tentang permainan pura-pura. Kesimpulan mereka mengejutkan: data sedia ada “tidak menyokong dakwaan sebab-akibat yang kuat” tentang kepentingan unik permainan ini untuk perkembangan, dan kajian yang lebih banyak serta lebih berkualiti diperlukan.

Para penulis tidak mengatakan bahawa permainan khayalan tidak berguna. Mereka membezakan tiga hipotesis: permainan pura-pura sangat diperlukan, atau ia salah satu daripada beberapa jalan menuju kemajuan yang sama, atau ia mengiringi perkembangan tanpa menyebabkannya. Bagi penaakulan, hipotesis kedua “jelas disokong”: berpura-pura membantu, tetapi aktiviti lain juga membantu.

Satu petunjuk yang serius: “bagaimana kalau…”

Pada 2012, di Universiti California di Berkeley, Daphna Buchsbaum dan Alison Gopnik menunjukkan kepada 52 kanak-kanak berumur 3 dan 4 tahun sebuah “mesin hari jadi” yang memainkan lagu “Selamat Hari Jadi” apabila objek yang dipanggil “zando” diletakkan di atasnya. Kanak-kanak yang, dalam permainan pura-pura dengan sebuah kotak biasa dan dua blok, mematuhi peraturan mesin itu juga lebih baik menjawab soalan seperti “Bagaimana kalau ini bukan zando?”. Kaitan ini tetap wujud walaupun umur dan fungsi eksekutif diambil kira.

Pada 2016, Rachel Thibodeau dan rakan-rakannya membahagikan secara rawak kanak-kanak berumur 3 hingga 5 tahun kepada permainan khayalan berpandu (contohnya perjalanan ke Bulan), permainan bukan khayalan (lagu, bola yang berputar) dan kelas biasa, selama 15 minit sehari dalam tempoh lima minggu. Kumpulan khayalan menunjukkan kemajuan dalam ingatan kerja berbanding kumpulan permainan bukan khayalan, tetapi tidak dengan jelas berbanding kelas biasa, dan tiada perubahan pada kawalan diri (inhibisi).

Adakah percaya kepada Santa Claus menjadikan kanak-kanak mudah percaya?

Pada 1995, ahli biologi Richard Dawkins mengemukakan dalam sebuah esei bahawa kanak-kanak semula jadi mudah percaya, sedia mempercayai hampir apa sahaja, dan bahawa sifat mudah percaya ini malah memberi kelebihan dalam evolusi. Jacqueline Woolley, profesor psikologi di Universiti Texas di Austin, menghabiskan sebahagian besar kerjayanya untuk menguji idea ini. Hasil kajiannya bercanggah dengannya.

Di makmalnya, kanak-kanak mendengar tentang haiwan yang pelik. Mereka lebih mempercayainya apabila penjaga zoo yang menyatakan haiwan itu wujud berbanding apabila seorang tukang masak yang mengatakannya. Seawal umur 4 tahun, mereka menganggap haiwan rekaan, “surnit”, lebih nyata apabila ia diperkenalkan dalam konteks saintifik berbanding dalam cerita dongeng. Oleh itu, kanak-kanak menimbang siapa yang bercakap, dan dalam situasi apa.

Bagi Santa Claus, semua isyarat menuju ke arah yang sama. Orang dewasa yang paling dipercayai oleh kanak-kanak itu mengesahkannya, televisyen mengesahkannya, dan pada pagi 25 Disember gelas susu sudah kosong, biskut separuh dimakan. Woolley melaporkan bahawa 83% kanak-kanak berumur 5 tahun dalam kajiannya percaya Santa Claus wujud. Dengan bukti sebanyak itu, tulisnya, sikap tidak percayalah yang tidak rasional.

Logik yang sama menerangkan berakhirnya kepercayaan itu. Pada 2009, Ansley Tullos dan Woolley menunjukkan bahawa kanak-kanak berumur 6 tahun tahu menggunakan petunjuk untuk menilai bahawa haiwan yang tidak dikenali itu nyata, dan menganggap ketiadaan petunjuk sebagai ketidakpastian, sesuatu yang belum dapat dilakukan dengan konsisten oleh kanak-kanak berumur 4 tahun. Kanak-kanak yang akhirnya mengira jumlah cerobong asap yang perlu dilawati dalam satu malam menggunakan tepat alat yang diasahnya semasa dia percaya.

Adakah kanak-kanak yang masih percaya kepada Santa Claus terlalu suka berangan?

Ramai ibu bapa bimbang bahawa kanak-kanak berumur 8 atau 9 tahun yang masih percaya “hidup dalam dunianya sendiri”. Kajian tentang kawan khayalan mengajak kita melihatnya dengan lebih seimbang. Pada 2004, Marjorie Taylor (Universiti Oregon) dan Stephanie Carlson (Universiti Washington) mengikuti 100 kanak-kanak yang ditemui pada umur 3 atau 4 tahun, kemudian ditemui semula tiga tahun kemudian. Pada umur 7 tahun, 65% pernah mempunyai teman khayalan pada satu-satu masa.

Teman-teman ini bukan milik kanak-kanak kecil sahaja: 31% kanak-kanak usia sekolah bermain dengan salah seorang daripadanya ketika kajian dijalankan, berbanding 28% pada usia prasekolah. Hampir 27% menggambarkan teman yang langsung tidak diketahui oleh ibu bapa mereka. Carlson merumuskan: mempunyai teman khayalan adalah perkara biasa bagi kanak-kanak usia sekolah, dan ia ditemui dalam semua jenis personaliti.

Kajian itu malah mendapati sebaliknya daripada apa yang dibimbangkan. Kanak-kanak yang hampir tidak pernah memegang watak orang lain mendapat skor lebih rendah dalam memahami emosi orang lain. Permainan khayalan, menurut Carlson, membolehkan mereka berlatih menghadapi situasi sosial, contohnya konflik, tanpa risiko besar.

Adakah membuat anak percaya kepada Santa Claus bermakna menipunya?

Inilah teras perdebatan etika. Pada November 2016, ahli psikologi Christopher Boyle (Universiti Exeter) dan penyelidik Kathy McKay (University of New England, di Australia) menerbitkan dalam The Lancet Psychiatry sebuah esei pendek berjudul “A wonderful lie”, satu pembohongan yang indah. Hujah mereka: semua kanak-kanak akhirnya akan mengetahui bahawa mereka telah ditipu selama bertahun-tahun, dan mungkin tertanya-tanya sejauh mana kata-kata lain orang dewasa boleh dipercayai.

Ini teks pendapat, bukan kajian, dan kedua-dua penulis mengakui bahawa berbohong kepada kanak-kanak kadangkala boleh dibenarkan, contohnya untuk memujuknya apabila haiwan peliharaan mati. Woolley menjawab bahawa tiada data yang menunjukkan kepercayaan itu, dan kemudian penemuannya, menjejaskan kepercayaan terhadap ibu bapa secara ketara. Tinjauan yang dijalankan sejak itu, yang diperincikan dalam artikel kami tentang umur kanak-kanak berhenti percaya, lebih menyokong pendapatnya.

Ada juga cara lain untuk melihatnya. Pada 1952, dalam “Le Père Noël supplicié”, Claude Lévi-Strauss mencatat bahawa orang dewasa tidak percaya kepada Santa Claus tetapi menggalakkan kanak-kanak mempercayainya, dan melihatnya sebagai sejenis upacara yang dikongsi dan bukan penipuan biasa. Banyak keluarga melaluinya begitu: satu permainan yang suatu hari nanti kanak-kanak menemui belakang tabirnya, dan selalunya terus disertainya.

Perlukah Santa Claus digunakan supaya anak berkelakuan baik?

“Kalau kamu nakal, Santa Claus tidak akan datang.” Ayat ini begitu lama sehingga ia muncul dalam lagu, daripada “Santa Claus Is Comin’ to Town” pada 1934 hingga Père Fouettard yang mengiringi Saint Nicholas di Lorraine. Namun, tiada kajian eksperimen yang pernah mengukur sama ada ugutan ini benar-benar menjadikan kanak-kanak lebih baik, atau untuk berapa lama.

Ibu bapa sendiri tidak mengutamakan hujah ini. Dalam tinjauan yang diterbitkan pada 2025 oleh pasukan Karl Rosengren terhadap 486 ibu bapa Amerika, sebab yang paling kerap diberikan untuk menggalakkan kepercayaan kepada Santa Claus ialah ia “sebahagian biasa daripada zaman kanak-kanak” dan ia menyeronokkan. “Tingkah laku prososial” jauh di belakang, disebut oleh kira-kira 12% ibu bapa yang ditemu bual.

Boyle dan McKay pula menyatakan bahawa sebuah agensi Kutub Utara yang mengelaskan kanak-kanak kepada yang baik dan yang nakal agak mengganggu, apabila dilihat dengan mata orang dewasa. Kritikan ini terutamanya ditujukan kepada penggunaan Santa Claus sebagai pengawas. Perdebatan yang sama menyelubungi Elf on the Shelf, yang kami khususkan satu panduan untuk ibu bapa.

• Simpan senarai kanak-kanak baik untuk permainan, tanpa menjadikannya ugutan harian sepanjang Disember.
• Bercakap terus dengan anak anda tentang apa yang anda harapkan, tanpa melalui perantara ajaib.
• Gunakan pengesan kanak-kanak baik kami sebagai saat ketawa bersama, bukan sebagai keputusan muktamad.

Bagaimana dengan keluarga yang tidak meraikan Santa Claus?

Keluarga sebegini wujud, dan mereka ada sebab tersendiri. Dalam tinjauan 2025 oleh pasukan Rosengren, 85% ibu bapa menggalakkan kepercayaan kepada Santa Claus. Dalam kalangan yang tidak berbuat demikian, sebab yang paling kerap disebut ialah enggan berbohong, kemudian agama, kemudian idea bahawa perkara yang tidak nyata tidak patut dipromosikan. Seorang ibu atau bapa yang ditemu bual oleh pasukan yang sama mengatakannya dengan mudah: “Kami tidak mahu menipunya.”

Sebab agama mempunyai sejarah panjang di Perancis. Pada 23 Disember 1951, sebuah patung Santa Claus dibakar di hadapan katedral Saint-Bénigne di Dijon, di depan kanak-kanak: sebahagian paderi menuduhnya “memberhalakan” Krismas. Peristiwa inilah yang dianalisis oleh Lévi-Strauss pada tahun berikutnya.

Tiada apa-apa dalam kajian yang membolehkan kita mengatakan bahawa kanak-kanak yang dibesarkan tanpa Santa Claus akan kurang berimaginasi. Ulasan Lillard mengingatkan bahawa permainan pura-pura hanyalah satu daripada banyak jalan, dan keluarga-keluarga ini ada jalan lain: cerita dongeng, pakaian beragam, Saint Nicholas pada 6 Disember, replika kandang kelahiran dan patung-patung kecilnya (santon). Perkara yang sensitif terletak di tempat lain, iaitu di sekolah.

Bagaimana menghidupkan Santa Claus dengan cara yang sihat?

Walaupun kajian tidak memutuskan soal “perlukah”, ia banyak menjelaskan soal “bagaimana”. Kajian Mills dan Goldstein mendapati bahawa promosi mitos yang sangat bersungguh-sungguh oleh ibu bapa berkait dengan lebih banyak emosi negatif ketika penemuan itu. Kepercayaan lebih baik dilalui apabila kanak-kanak terus mengawal penaakulannya sendiri.

• Biarkan soalan terbuka: “Kamu pula, apa pendapat kamu?” menghormati penyiasat yang sedang berkembang, seperti yang ditunjukkan oleh kajian Woolley.
• Elakkan bukti palsu yang semakin melampau: kesan but dalam jelaga, panggilan palsu, babak yang semakin rumit apabila kanak-kanak ragu-ragu.
• Tumpukan pada apa yang kekal benar selepas penemuan itu: menulis surat kepada Santa Claus, mengikuti perjalanannya dengan Santa Tracker kami, membuka kalendar Advent setiap pagi.
• Kekalkan Santa Claus di pihak kemurahan hati dan bukan pengawasan.
• Bersedia untuk langkah seterusnya: panduan kami cara memberitahu kebenaran tentang Santa Claus mencadangkan ayat mengikut umur.

Apabila soalan itu akhirnya tiba, kerja sudah pun selesai. Kanak-kanak yang diajak berfikir, bukan untuk patuh, menemui kebenaran seperti teka-teki yang berjaya diselesaikan. Antara 87% dan 95% orang dewasa yang ditemu bual oleh Mills dan Goldstein malah mahu mewariskan tradisi ini kepada anak-anak mereka sendiri: bagi kebanyakan mereka, kenangan itu kekal indah.